Ελαιόλαδο επέστρεψε πίσω στον αποστολέα. Μετά από εργαστηριακή ανάλυση διαπιστώθηκε ότι περιέχει τοξική ουσία 82% πάνω από το μέγιστο επιτρεπτό όριο
Φημισμένο ελαιόλαδο τίγκα σε καρκινογόνο ουσία
Η Ισπανία είναι ο «μεγάλος παίκτης» του ελαιολάδου παγκοσμίως. Παράγει κάθε χρόνο τις μεγαλύτερες ποσότητες διεθνώς, γι αυτό και τα προϊόντα της χαρακτηρίζονται ως τα πιο “φημισμένα” με την Ανδαλουσία να σηκώνει το βάρος της σοδειάς και τις εξαγωγές να κατευθύνονται σε όλη την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και την Ασία.
Δείτε το φημισμένο ελαιόλαδο που είναι τίγκα σε καρκινογόνο ουσία (δεν είναι μόνο αυτό αλλά ΟΛΑ ΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ ΕΛΑΙΟΛΑΔΑ ΠΡΟΣΟΧΗ με την ονομασία «olive oil classico» – ΑΓΟΡΑΖΕΤΕ ΜΟΝΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ):
Το ισπανικό λάδι καλύπτει μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής κατανάλωσης, τροφοδοτεί βιομηχανικές χρήσεις (μείγματα, τυποποίηση, HoReCa) και έχει χτίσει φήμη για σταθερή ποιότητα, τυποποίηση σε μεγάλες κλίμακες και ανταγωνιστικές τιμές. Αυτή η ισχύς σημαίνει ότι ένα πρόβλημα ασφάλειας που «αγγίζει» ισπανικό ελαιόλαδο έχει αντίκτυπο πέρα από τα σύνορα.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η Ευρωπαϊκή προειδοποίηση των ολλανδικών αρχών για «olive oil classico» ισπανικής προέλευσης με υπέρβαση 3-MCPD. Οι ολλανδικές αρχές κοινοποίησαν στις 30 Σεπτεμβρίου 2025 προειδοποίηση τύπου Alert μέσω RASFF για υπέρβαση στη συγκέντρωσης της τοξικής ουσίας. Η ειδοποίηση (Ref. 2025.7476) βασίστηκε σε ελέγχους της ίδιας της εταιρείας και χαρακτηρίστηκε «σοβαρού κινδύνου». Το προϊόν ανήκει στην κατηγορία «Λίπη και έλαια» και η Ολλανδία, ως κοινοποιούσα χώρα, προχώρησε σε ενημέρωση αποστολέα, απόσυρση από την αγορά και επιστροφή στον αποστολέα. Οι εργαστηριακές μετρήσεις έδειξαν συγκέντρωση 3-MCPD 2.300 μg/kg, πάνω από το αντίστοιχο μέγιστο 1.250 μγ/κιλό (ποσοστιαία υπέρβαση 82%) για το συγκεκριμένο εύρημα.
Η 3-μονοχλωροπροπανδιόλη (3-MCPD) και οι εστέρες γλυκιδυλικών λιπαρών οξέων είναι ρυπαντές διεργασίας που σχηματίζονται κυρίως κατά τον εξευγενισμό φυτικών ελαίων σε υψηλές θερμοκρασίες. Κατά την πέψη, οι εστέρες διασπώνται σε 3-MCPD ή γλυκιδόλη και απορροφώνται από τον οργανισμό. Και οι δύο ουσίες κατατάσσονται ως «πιθανώς καρκινογόνες», ενώ η διεθνής βιβλιογραφία τις συνδέει με ηπατικές βλάβες και δυσλειτουργία νεφρών σε μακροχρόνια έκθεση. Η EFSA έχει θέσει ανεκτή ημερήσια πρόσληψη (TDI) για την 3-MCPD στα 2 μg ανά κιλό σωματικού βάρους, γι’ αυτό τα επίπεδα στα τρόφιμα πρέπει να διατηρούνται όσο το δυνατόν χαμηλότερα.
Το θέμα δεν είναι μεμονωμένο. Το πιο πρόσφατο περιστατικό συνέβη στις αρχές Σεπτεμβρίου 2025, όταν 18 χώρες ειδοποιήθηκαν μέσω RASFF, για μαγειρικό φυτικό λάδι με σοβαρούς κινδύνους: οι έλεγχοι έδειξαν σημαντικές υπερβάσεις σε τρεις κατηγορίες χημικών ουσιών, μεταξύ των οποίων 3-MCPD στα 4.400 μg/kg όταν το όριο ήταν 2.500 μg/kg. Η επαναλαμβανόμενη εμφάνιση τέτοιων ευρημάτων δείχνει ότι η τεχνολογία εξευγενισμού και ο έλεγχος διεργασιών χρειάζονται αυστηρότερες παραμέτρους, ειδικά όπου αναμιγνύονται ή χρησιμοποιούνται εξευγενισμένα φυτικά έλαια.
Στην πράξη, 3-MCPD και γλυκιδυλικοί εστέρες εντοπίζονται συχνότερα σε ραφιναρισμένα φυτικά έλαια (όπως φοινικέλαιο), μαργαρίνες, αρτοσκευάσματα, τηγανητά και σνακ, γλυκές αλείφες αλλά και βρεφικές τροφές. Η έντονη θέρμανση, ιδίως σε περιβάλλον με αλάτι, μπορεί να αυξήσει περαιτέρω τα επίπεδα. Για τους καταναλωτές, η επιλογή προϊόντων από αξιόπιστες πηγές, η αποφυγή υπερβολικής θερμικής καταπόνησης στο τηγάνισμα και η προσοχή σε ανακοινώσεις ανακλήσεων παραμένουν οι πιο πρακτικές κινήσεις μέχρι να ολοκληρωθούν οι έλεγχοι παρτίδων και οι διορθωτικές ενέργειες στην αλυσίδα παραγωγής.
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
Προτεινόμενο Άρθρο
Έκτακτο τώρα: Απρόοπτο για τον Σάκη Ρουβά πάνω στη σκηνή
Ούτε ερκοντίσιον ούτε τίποτα: Έτσι βρήκαν τραγικό θάνατο τα 2 νέα παιδιά στο γκαράζ στον Πειραιά
Η τραγική είδηση του θανάτου ενός 28χρονου και μιας 27χρονης μέσα σε αυτοκίνητο, σε κλειστό γκαράζ πολυκατοικίας στον Πειραιά, επαναφέρει στο προσκήνιο έναν ιδιαίτερα σοβαρό αλλά συχνά υποτιμημένο κίνδυνο: τη δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα. Οι δύο νέοι εντοπίστηκαν χωρίς τις αισθήσεις τους το πρωί της Τρίτης 14 Ιουλίου από τον πατέρα του 28χρονου. Το όχημα βρέθηκε με τον κινητήρα και τον κλιματισμό σε λειτουργία, ενώ οι πρώτες πληροφορίες ανέφεραν ότι δεν υπήρχαν εμφανή τραύματα που να παραπέμπουν σε εγκληματική ενέργεια. Το πιθανότερο σενάριο που εξετάζεται είναι ο θάνατός τους να προήλθε από την εισπνοή καυσαερίων.
Μια σημαντική διευκρίνιση είναι ότι ο κλιματισμός του αυτοκινήτου δεν παράγει από μόνος του μονοξείδιο του άνθρακα. Ο κίνδυνος δημιουργείται όταν ο κινητήρας λειτουργεί και παράγει καυσαέρια, τα οποία δεν μπορούν να διαφύγουν από έναν κλειστό ή ανεπαρκώς αεριζόμενο χώρο. Το σύστημα εξαερισμού ή κλιματισμού μπορεί, ανάλογα με τις συνθήκες και την κατάσταση του οχήματος, να διευκολύνει την είσοδο μολυσμένου αέρα στην καμπίνα. Έτσι, οι επιβάτες μπορεί να εισπνέουν μονοξείδιο χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι βρίσκονται σε κίνδυνο.
Το αμερικανικό CDC προειδοποιεί ότι ένα αυτοκίνητο δεν πρέπει να μένει ποτέ σε λειτουργία μέσα σε γκαράζ που συνδέεται με κατοικία, ακόμη και αν η πόρτα του γκαράζ είναι ανοιχτή. Παράλληλα, συστήνει τον ετήσιο έλεγχο του συστήματος εξάτμισης, επειδή ακόμη και μια μικρή διαρροή μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση μονοξειδίου στο εσωτερικό του οχήματος.
Τι είναι το μονοξείδιο του άνθρακα
Το μονοξείδιο του άνθρακα είναι ένα δηλητηριώδες αέριο που παράγεται από την ατελή καύση καυσίμων, όπως η βενζίνη, το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και το ξύλο. Θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνο επειδή δεν έχει χρώμα, οσμή ή γεύση. Ο άνθρωπος δεν μπορεί να το δει ή να το μυρίσει, γι’ αυτό και συχνά χαρακτηρίζεται «σιωπηλός δολοφόνος». Όταν εισπνέεται, προσδένεται στην αιμοσφαιρίνη του αίματος πολύ ισχυρότερα από το οξυγόνο. Έτσι εμποδίζει τη μεταφορά οξυγόνου προς τον εγκέφαλο, την καρδιά και τα υπόλοιπα ζωτικά όργανα. Όσο αυξάνεται η συγκέντρωση του αερίου και η διάρκεια της έκθεσης, τόσο σοβαρότερη γίνεται η δηλητηρίαση.
Τα πρώτα σημάδια μπορεί να μοιάζουν με ίωση, κόπωση ή ακόμη και μέθη. Συχνά περιλαμβάνουν:
πονοκέφαλο,
ζάλη και αστάθεια,
ναυτία ή εμετό,
έντονη αδυναμία,
υπνηλία,
δυσκολία συγκέντρωσης,
σύγχυση.
Σε σοβαρότερη έκθεση μπορεί να εμφανιστούν δύσπνοια, πόνος στο στήθος, απώλεια συντονισμού, λιποθυμία, σπασμοί, κώμα και καρδιακή ανακοπή. Το NHS επισημαίνει ότι όποιος υποψιάζεται δηλητηρίαση από μονοξείδιο πρέπει να βγει αμέσως σε καθαρό αέρα, να σταματήσει –μόνο εφόσον αυτό μπορεί να γίνει με ασφάλεια– τη λειτουργία της πιθανής πηγής και να ζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια. Δεν πρέπει να επιστρέψει στον χώρο πριν δοθεί σχετική άδεια από ειδικούς.
Η δηλητηρίαση από μονοξείδιο μπορεί να εξελιχθεί χωρίς ο άνθρωπος να καταλάβει πόσο σοβαρή είναι η κατάστασή του. Αρχικά μπορεί να αισθανθεί έναν ελαφρύ πονοκέφαλο ή υπνηλία. Καθώς όμως μειώνεται το οξυγόνο που φτάνει στον εγκέφαλο, επηρεάζεται η κρίση και η ικανότητα αντίδρασης. Το άτομο μπορεί να μην έχει πλέον τη διαύγεια ή τη σωματική δύναμη να ανοίξει την πόρτα, να σβήσει τον κινητήρα ή να καλέσει βοήθεια. Αν οι επιβάτες κοιμηθούν ή χάσουν τις αισθήσεις τους, η έκθεση συνεχίζεται και η κατάσταση μπορεί να γίνει θανατηφόρα μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, ανάλογα με τη συγκέντρωση του αερίου.
Τι πρέπει να κάνετε το καλοκαίρι
Κατά τους θερινούς μήνες αρκετοί οδηγοί αφήνουν το αυτοκίνητο σε λειτουργία για να χρησιμοποιήσουν τον κλιματισμό, περιμένοντας κάποιον ή προσπαθώντας να ξεκουραστούν από τη ζέστη. Σε ανοιχτό χώρο ο κίνδυνος συσσώρευσης καυσαερίων είναι πολύ μικρότερος, όμως σε γκαράζ, υπόγεια ή κλειστά πάρκινγκ η πρακτική αυτή μπορεί να αποβεί μοιραία. Δεν πρέπει ποτέ να:
παραμένετε σε αυτοκίνητο με αναμμένο κινητήρα μέσα σε κλειστό γκαράζ,
κοιμάστε σε σταθμευμένο όχημα με τη μηχανή σε λειτουργία,
θεωρείτε ότι ένα μισάνοιχτο παράθυρο ή μια ανοιχτή πόρτα γκαράζ εξαλείφει τον κίνδυνο,
αγνοείτε συμπτώματα όπως ξαφνικός πονοκέφαλος, ζάλη και ναυτία όταν βρίσκεστε σε χώρο με αναμμένο κινητήρα.
Πριν χρησιμοποιήσετε τον κλιματισμό, βγάλτε πρώτα το αυτοκίνητο σε πλήρως ανοιχτό και καλά αεριζόμενο χώρο. Αν χρειάζεται να περιμένετε μέσα στο όχημα, σβήστε τον κινητήρα ή σταθμεύστε σε σημείο όπου τα καυσαέρια δεν μπορούν να εγκλωβιστούν. Το σύστημα εξάτμισης πρέπει να ελέγχεται τακτικά από μηχανικό, ιδιαίτερα πριν από μεγάλα καλοκαιρινά ταξίδια. Διαρροές, σκουριά ή φθορές στην εξάτμιση μπορούν να επιτρέψουν στα καυσαέρια να περάσουν στην καμπίνα. Προσοχή χρειάζεται και όταν η εξάτμιση φράσσεται από κάποιο εμπόδιο. Σε κάθε περίπτωση όπου οι επιβάτες αισθανθούν ταυτόχρονα πονοκέφαλο, ζάλη ή ναυτία, πρέπει να ανοίξουν τα παράθυρα, να σταματήσουν με ασφάλεια, να βγουν αμέσως από το όχημα και να ζητήσουν βοήθεια.
