Μεγάλη Παρασκευή: Τι πρέπει να κάνουμε πριν και μετά τον Επιτάφιο
Η Μεγάλη Παρασκευή είναι μία από τις πιο κατανυκτικές ημέρες της Ορθόδοξης παράδοσης. Είναι αφιερωμένη στα Πάθη και τη Σταύρωση του Χριστού, γι’ αυτό και χαρακτηρίζεται από σιωπή, σεβασμό και περισυλλογή. Οι πιστοί προετοιμάζονται πνευματικά για την κορύφωση του Θείου Δράματος, ακολουθώντας συγκεκριμένα έθιμα και πρακτικές.
Πριν τον Επιτάφιο
1.Τήρηση νηστείας
Η ημέρα ξεκινά με αυστηρή νηστεία. Πολλοί αποφεύγουν όχι μόνο το κρέας και τα γαλακτοκομικά, αλλά και το λάδι, κρατώντας το φαγητό λιτό.
2.Ήρεμη και σεμνή στάση
Αποφεύγονται έντονες δραστηριότητες, δυνατή μουσική και διασκέδαση, διατηρώντας ένα πένθιμο και ήσυχο κλίμα.
3.Επίσκεψη στην εκκλησία για προσκύνημα
Οι πιστοί πηγαίνουν να προσκυνήσουν τον στολισμένο Επιτάφιο με σεβασμό.
4.Πέρασμα κάτω από τον Επιτάφιο
Συμβολική πράξη ταπείνωσης και ευλογίας, που πολλοί ακολουθούν με ευλάβεια.
5.Προσευχή και εσωτερική προετοιμασία
Λίγος χρόνος για σκέψη, προσευχή και απομάκρυνση από την καθημερινότητα βοηθά στην ουσιαστική συμμετοχή.
Κατά τη διάρκεια και μετά τον Επιτάφιο
1. Συμμετοχή στην περιφορά του Επιταφίου
Το βράδυ, οι πιστοί ακολουθούν την πομπή με αναμμένα κεριά, σε κλίμα κατάνυξης.
2. Σεβαστή παρουσία
Κατά τη διάρκεια της περιφοράς, αποφεύγονται φασαρία και ακατάλληλες συμπεριφορές.
3.Επαναπροσκύνημα μετά την επιστροφή
Πολλοί περνούν ξανά κάτω από τον Επιτάφιο για ευλογία.
4.Συνέχιση της νηστείας στο σπίτι
Το βράδυ καταναλώνονται απλά και νηστίσιμα φαγητά, χωρίς υπερβολές.
5.Διατήρηση του κατανυκτικού κλίματος
Αποφεύγονται γλέντια και έντονες κοινωνικές εκδηλώσεις, κρατώντας το πνεύμα της ημέρας.
Το νόημα της ημέρας
Πέρα από τα έθιμα, η Μεγάλη Παρασκευή είναι μια ευκαιρία για εσωτερική αναζήτηση. Μας καλεί να σκεφτούμε την έννοια της θυσίας, της αγάπης και της συγχώρεσης, προετοιμάζοντάς μας για το μήνυμα της Ανάστασης που πλησιάζει.
Νηστεία Μεγάλου Σαββάτου: Τι τρώμε μετά την Πρώτη Ανάσταση; Οι περισσότεροι κάνουν λάθος
Το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου τελείται ο εσπερινός του Πάσχα, με την ακολουθία να έχει πανηγυρικό χαρακτήρα, καθώς γίνεται η προαναγγελία της Ανάστασης, με το «ανάστα, ο Θεός, κρίνων την γην, οτι συ κατακληρονομήσεις εν πάσι τοις έθνεσι». Έτσι εθιμοτυπικά η λειτουργία αυτή ονομάζεται Πρώτη Ανάσταση.
Προτεινόμενο Άρθρο
Αυτός είναι ο πιο ιδιαίτερος και πρωτότυπος Επιτάφιος για το 2026
Κατά τις ευαγγελικές περικοπές, οι Μυροφόρες πλησιάζουν τον τάφο του Ιησού. Φτάνοντας στο σημείο, αντί για το άψυχο σώμα, βλέπουν έναν άγγελο ο οποίος τους αναγγέλλει πως «ο Κύριος ανέστη». Οι Μυροφόρες τρέχουν να αναγγείλουν την είδηση στους αποστόλους και ο αναστημένος Ιησούς εμφανίζεται στο δρόμο τους. Κατά τη σύναξη των έντεκα μαθητών εμφανίζεται μπροστά τους ο Ιησούς ο οποίος τους δίνει εντολή «πορευθέντες μαθητεύσαντες πάντα τα έθνη, βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός του Υιού και του Αγίου Πνεύματος».
Τα μεσάνυχτα του Σαββάτου γίνεται η ακολουθία της Αναστάσεως. «Δεύτε λάβετε φως…», λέει ο ιερέας πριν τηνανάγνωση του Ευαγγελίου που περιγράφει την Ανάσταση και τον ψαλμό με το χαρμόσυνο μήνυμα «Χριστός ανέστη εκ νεκρών θανάτω θάνατον πατήσας και τοις εν τοις μνήμασι ζωήν χαρισάμενος», ενώ ακολουθούν ο όρθρος και η θεία λειτουργία του Ιωάννου του Χρυσοστόμου.
Μεγάλο Σάββατο: Τι τρώμε σήμερα και γιατί δεν καταλύεται η νηστεία μετά την πρώτη Ανάσταση
Παρά το γεγονός της τέλεσης της πρώτης Ανάστασης το Μεγάλο Σάββατο είναι μια μέρα αυστηρότατης νηστείας καθώς είναι το μοναδικό Σάββατο του έτους που προβλέπεται αλάδωτη νηστεία. Οι νηστεύοντες καλούνται να απέχουν από την κατανάλωση λαδιού με τις τροφές να σερβίρονται νερόβραστες ή να επιλέγεται η ξηροφαγία, να τρώνε δηλαδή τους καρπούς (λαχανικά, φρούτα και ξηρούς καρπούς ωμούς σε όποιες περιπτώσεις είναι αυτό εφικτό).
Όπως εξηγούν οι πατέρες της Εκκλησίας ανήμερα Μεγάλου Σαββάτου ο Χριστός βρίσκεται στον Άδη. Η πρωϊνή ακολουθία με το χαρμόσυνο «ανάστα ο Θεός κρίνων την γην» αποτελεί το προανάκρουσμα της Ανάστασης και όχι την ίδια την Ανάσταση, η οποία θα ακολουθήσει το βράδυ οπότε θα λήξει και η νηστεία.
