Αφλατοξίνη Μ1, μια ουσία που μπορεί να περάσει στο γάλα όταν οι αγελάδες καταναλώνουν ζωοτροφές μολυσμένες με αφλατοξίνες, εντοπίστηκε σε μέρος των δειγμάτων αγελαδινού γάλακτος που εξετάστηκαν στην Κύπρο, με τα παιδιά να αποτελούν την πληθυσμιακή ομάδα με τη μεγαλύτερη έκθεση μέσω της κατανάλωσης γάλακτος. Αυτό προκύπτει από πενταετή έρευνα του Εργαστηρίου Χημείας Τροφίμων του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, η οποία δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Foods της MDPI.
Οι ερευνητές ανέλυσαν συνολικά 1.197 δείγματα νωπού αγελαδινού γάλακτος που συλλέχθηκαν από γαλακτοπαραγωγικές μονάδες σε όλη την Κυπριακή Δημοκρατία την περίοδο 2021-2025. Στόχος ήταν να καταγραφεί η παρουσία της αφλατοξίνης Μ1, να διερευνηθεί αν επηρεάζεται από την εποχή και το έτος παραγωγής και να εκτιμηθεί ο πιθανός κίνδυνος για τη δημόσια υγεία.
Η αφλατοξίνη Μ1 αποτελεί παράγωγο της αφλατοξίνης Β1, η οποία μπορεί να αναπτυχθεί σε δημητριακά και άλλες ζωοτροφές όταν επικρατούν ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη μυκήτων. Όταν οι αγελάδες καταναλώσουν μολυσμένες ζωοτροφές, μέρος της ουσίας μετατρέπεται στον οργανισμό τους σε αφλατοξίνη Μ1 και αποβάλλεται μέσω του γάλακτος. Η ουσία έχει ταξινομηθεί ως καρκινογόνος και η παρουσία της στα γαλακτοκομικά προϊόντα παρακολουθείται συστηματικά από τις αρμόδιες αρχές. Από τα 1.197 δείγματα, στο 52,9% δεν ανιχνεύθηκε αφλατοξίνη Μ1, στο 23,7% εντοπίστηκαν ίχνη κάτω από το όριο ποσοτικοποίησης, ενώ στο 23,2% καταγράφηκαν συγκεντρώσεις από 10 έως 50 ng/kg. Μόλις δύο δείγματα, δηλαδή το 0,17% του συνόλου, ξεπέρασαν το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που είναι 50 ng/kg.
Η ανάλυση έδειξε ότι οι συγκεντρώσεις παρουσίαζαν εποχικές διακυμάνσεις. Οι υψηλότερες μέσες τιμές καταγράφηκαν τον χειμώνα, ακολουθούμενες από την άνοιξη και το καλοκαίρι, ενώ οι χαμηλότερες εμφανίστηκαν το φθινόπωρο. Παράλληλα, διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές και μεταξύ των ετών της μελέτης, με το 2022 και το 2025 να εμφανίζουν μεγαλύτερη διακύμανση στις συγκεντρώσεις. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι διαφορές αυτές ενδέχεται να σχετίζονται με τις κλιματικές συνθήκες και την επιμόλυνση των ζωοτροφών, χωρίς όμως να μπορούν να το επιβεβαιώσουν, καθώς δεν αναλύθηκαν δείγματα ζωοτροφών ούτε συλλέχθηκαν στοιχεία από τις κτηνοτροφικές μονάδες.
Στο πλαίσιο της μελέτης πραγματοποιήθηκε και αξιολόγηση της διατροφικής έκθεσης του πληθυσμού. Οι δείκτες κινδύνου για τους ενήλικες παρέμειναν κάτω από τα επίπεδα που θεωρούνται ανησυχητικά. Για τα παιδιά, όμως, η εκτιμώμενη έκθεση ήταν υψηλότερη λόγω της μεγαλύτερης κατανάλωσης γάλακτος σε σχέση με το σωματικό τους βάρος. Ο δείκτης Margin of Exposure (MoE) για τα παιδιά υπολογίστηκε κάτω από το όριο των 10.000 (συγκεκριμένα 6.557), τιμή που σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) συνιστά επίπεδο ανησυχίας για τη δημόσια υγεία και υποδηλώνει ότι η καταναλισκόμενη ποσότητα μπορεί να ενέχει σημαντικό κίνδυνο για τη συγκεκριμένη πληθυσμιακή ομάδα.
Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι πρόκειται για την πρώτη συστηματική πενταετή καταγραφή της παρουσίας αφλατοξίνης Μ1 στο αγελαδινό γάλα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Παρότι η συντριπτική πλειονότητα των δειγμάτων συμμορφώνεται με τα ευρωπαϊκά όρια ασφάλειας, υποστηρίζουν ότι η συνεχής παρακολούθηση της αλυσίδας παραγωγής, από τις ζωοτροφές έως το γάλα, παραμένει αναγκαία, ιδιαίτερα υπό τις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες. Επισημαίνουν επίσης ότι η συγκεκριμένη έρευνα αφορά αποκλειστικά το νωπό γάλα και δεν υπολογίζει την πρόσθετη έκθεση των καταναλωτών μέσω άλλων γαλακτοκομικών προϊόντων, όπως το τυρί και το γιαούρτι.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://www.mdpi.com/2304-8158/15/13/2347
Αναφορά: Louppis Artemis P., Michalis S. Constantinou, and Michael G. Kontominas. 2026. “The Aflatoxin M1 Content of Cow Milk in Cyprus as Affected by Season and Year of Production: A Five-Year Survey” Foods 15, no. 13: 2347. https://doi.org/10.3390/foods15132347
Καιρός: Πότε και που έρχεται δεύτερο κύμα ζέστης – Από τους 41 στους 30 και ξανά στους… 38!
Μετά το έντονο κύμα καύσωνα που πλήττει τη χώρα, ο προγνώστης Σάκης Αρναούτογλου προειδοποιεί για μια σύντομη αλλά αισθητή μεταβολή του καιρού, η οποία θα εκδηλωθεί κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα από τις πρώτες ώρες της Τετάρτης.
Το φαινόμενο αναμένεται να φέρει τοπικές βροχές, ισχυρές καταιγίδες και μπόρες, ενώ η θερμοκρασία θα σημειώσει πτώση, δίνοντας προσωρινή ανάσα από τη ζέστη.
Σύμφωνα με την πρόβλεψη του Σάκη Αρναούτογλου, η μεταβολή του καιρού ξεκινά από τα ξημερώματα της Τετάρτης στη Βόρεια Ελλάδα, όπου αναμένονται έντονες βροχοπτώσεις και ισχυρές καταιγίδες.
Τα φαινόμενα θα είναι εντονότερα τις πρωινές ώρες και θα διαρκέσουν μέχρι το μεσημέρι, πριν εξασθενήσουν σταδιακά. Παρότι η επιδείνωση θα είναι βραχύβια, οι κάτοικοι της περιοχής καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί λόγω πιθανοτήτων εκδήλωσης τοπικών έντονων καταιγίδων.
Ο προγνώστης επισημαίνει ότι και την Παρασκευή προβλέπεται μια ακόμα πρόσκαιρη αλλαγή του καιρού, με πιθανά μπουρίνια σε αρκετές περιοχές της χώρας. Η ημέρα χαρακτηρίζεται ως η πιο κρίσιμη της εβδομάδας όσον αφορά τις καιρικές συνθήκες, ενώ παράλληλα θα σημειωθεί αισθητή πτώση της θερμοκρασίας.
Η υποχώρηση των υψηλών θερμοκρασιών θα προσφέρει ανακούφιση από τις προηγούμενες ζεστές ημέρες, όμως το φαινόμενο δεν θα έχει διάρκεια, καθώς ο καιρός θα σταθεροποιηθεί σύντομα.
Προτεινόμενο Άρθρο
ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΙΔΗΣΗ: ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΜΕ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΛΕΩΦΟΡΕΙΟ – ΕΧΟΥΜΕ ΜΙΑ ΝΕΚΡΗ
Από το ερχόμενο Σαββατοκύριακο, οι θερμοκρασίες αναμένεται να επανέλθουν σε επίπεδα πιο φυσιολογικά για την εποχή, δημιουργώντας ευνοϊκές συνθήκες για εξορμήσεις και παραθερισμό χωρίς την παρουσία ακραίων θερμοκρασιών.
Ωστόσο, αυτή η βελτίωση δεν θα διαρκέσει για πολύ. Από τη Δευτέρα 27 Ιουλίου προβλέπεται νέα άνοδος της θερμοκρασίας λόγω επανεμφάνισης θερμών αερίων μαζών, με τον υδράργυρο να φτάνει και πάλι έως τους 37 βαθμούς Κελσίου σε αρκετές περιοχές, σηματοδοτώντας επιστροφή του καύσωνα προς το τέλος του μήνα.
Σε γενικές γραμμές, η μεταβολή του καιρού που έρχεται αποτελεί μια προσωρινή διέξοδο από το έντονο κύμα ζέστης, ωστόσο οι πολίτες πρέπει να παραμείνουν ενημερωμένοι και προσεκτικοί, ειδικά όσοι ζουν στη Βόρεια Ελλάδα, όπου οι καταιγίδες μπορεί να προκαλέσουν τοπικά προβλήματα.
Τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνετε – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Με αφορμή τον καύσωνα που αναμένεται τις επόμενες ημέρες, η ιατρική κοινότητα κάνει έκκληση προς τους πολίτες να τηρήσουν σχολαστικά τα μέτρα προστασίας από τις υψηλές θερμοκρασίες.
Ιδιαίτερη προσοχή συνιστάται στις ευπαθείς ομάδες, όπως οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με χρόνια νοσήματα, τα μικρά παιδιά, οι εγκυμονούσες, αλλά και όσοι εργάζονται ή ασκούνται σε εξωτερικούς χώρους, καθώς ο κίνδυνος σοβαρών επιπτώσεων στην υγεία αυξάνεται σημαντικά κατά τη διάρκεια παρατεταμένων περιόδων ακραίας ζέστης.
Ειδικότερα, η έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με υψηλά επίπεδα υγρασίας, άπνοια και παρατεταμένη ηλιοφάνεια, μπορεί να οδηγήσει σε θερμική εξάντληση ή ακόμη και σε θερμοπληξία, μια ιδιαίτερα επικίνδυνη κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
Ποιοι είναι πιο ευάλωτοι
Ο ιατρικός σύλλογος Αθηνών εφιστά ιδιαίτερα την προσοχή στα άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή, ιδίως διουρητικά, αντιυπερτασικά, β-αναστολείς, αντιισταμινικά, ηρεμιστικά και άλλα φάρμακα που ενδέχεται να επηρεάζουν τη θερμορύθμιση του οργανισμού. Οι ασθενείς θα πρέπει να βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό τους και να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες του.
«Ο καύσωνας είναι μια σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία και απαιτεί από όλους μας υπευθυνότητα και εγρήγορση. Καλούμε τους πολίτες να τηρούν αυστηρά τα μέτρα προστασίας, να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο και τη σωματική καταπόνηση κατά τις ώρες αιχμής και να προστατεύσουν ιδιαίτερα τους ηλικιωμένους, τα μικρά παιδιά, τους χρόνιους πάσχοντες, τις εγκύους και όσους εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους. Η πρόληψη σώζει ζωές. Με υπεύθυνη στάση, αλληλεγγύη και έγκαιρη λήψη μέτρων μπορούμε να περιορίσουμε σημαντικά τους κινδύνους που συνεπάγονται οι ακραίες θερμοκρασίες», δήλωσε ο πρόεδρος του ΙΣΑ Γιώργος Πατούλης.
Συστάσεις προς το κοινό
Παραμείνετε σε δροσερούς και κλιματιζόμενους χώρους. Αποφύγετε άσκοπες μετακινήσεις και παραμονή σε εξωτερικούς χώρους κατά τις ώρες υψηλής θερμοκρασίας (11:00 – 17:00). Ενυδατωθείτε επαρκώς με νερό και χυμούς, αποφεύγοντας αλκοόλ, καφεΐνη και βαριά γεύματα. Φορέστε ανοιχτόχρωμα, ελαφριά και φαρδιά ρούχα, καθώς και καπέλο και γυαλιά ηλίου. Κάντε χλιαρά ντους και χρησιμοποιήστε ανεμιστήρες ή κλιματιστικά. Φροντίστε για την επαρκή δροσιά και ενυδάτωση των ηλικιωμένων και ασθενών. Αποφύγετε τη σωματική άσκηση ή άλλες έντονες δραστηριότητες όχι μόνο κατά τις θερμές ώρες της ημέρας αλλά και τις νυχτερινές, σε περιπτώσεις όπου η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 32°C.
Τα συμπτώματα της θερμοπληξίας
Πολύ υψηλή θερμοκρασία σώματος Δέρμα που είναι κόκκινο και ερεθισμένο, ξηρό ή ιδρωμένο Παλμοί γρήγοροι και δυνατοί Έντονος πονοκέφαλος Ζαλάδα και αίσθημα αποπροσανατολισμού Ναυτία Σύγχυση ή αδυναμία συγκέντρωσης Πιθανή απώλεια συνείδησης
Άμεσες ενέργειες
Μεταφέρετε το άτομο σε δροσερό, σκιερό σημείο Προσπαθήστε να μειώσετε τη θερμοκρασία του, βγάζοντας περιττά ρούχα και βρέχοντας το σώμα του με δροσερό νερό ή τοποθετώντας του υγρά πανιά Προσοχή: Μην του δώσετε τίποτα να πιει Καλέστε άμεσα το ΕΚΑΒ.
- ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΙΔΗΣΗ: ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΜΕ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΛΕΩΦΟΡΕΙΟ – ΕΧΟΥΜΕ ΜΙΑ ΝΕΚΡΗ
- Θρήνος στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο – Πέθανε ο θρύλος
- «Καμπανάκι» Ζιακόπουλου για ολική μεταβολή του καιρού – Πότε έρχεται νέο κύμα κακοκαιρίας
- Καιρός: Πότε και που έρχεται δεύτερο κύμα ζέστης – Από τους 41 στους 30 και ξανά στους… 38!
