Ελλάδα Οικονομία

Συντάξεις σε ασφυξία: Οι αυξήσεις «χάθηκαν» πριν φανούν

Παρά τις αυξήσεις που ανακοινώθηκαν και εφαρμόστηκαν την τελευταία τετραετία, η πραγματική εικόνα των συντάξεων στην Ελλάδα παραμένει σκληρή.

Παρά τις αυξήσεις που ανακοινώθηκαν και εφαρμόστηκαν την τελευταία τετραετία, η πραγματική εικόνα των συντάξεων στην Ελλάδα παραμένει σκληρή. Χιλιάδες συνταξιούχοι συνεχίζουν να ζουν με ποσά που δεν επαρκούν ούτε για τις βασικές ανάγκες, ενώ οι απώλειες της μνημονιακής περιόδου δεν έχουν ποτέ αποκατασταθεί ουσιαστικά.

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι ένας στους πέντε συνταξιούχους λαμβάνει έως 470 ευρώ τον μήνα. Πρόκειται για ένα εισόδημα που τοποθετεί ένα μεγάλο κομμάτι της τρίτης ηλικίας στα όρια της φτώχειας, παρά τις αλλεπάλληλες κυβερνητικές αναφορές σε «αυξήσεις» και «βελτιώσεις».

Οι κύριες συντάξεις εξακολουθούν να υπολείπονται περίπου 20% σε σχέση με τα προ μνημονίων επίπεδα. Οι αυξήσεις που δόθηκαν την περίοδο 2023–2026, αν και υπαρκτές σε αριθμούς, δεν ήταν αρκετές για να καλύψουν το χαμένο έδαφος της δεκαετούς κρίσης. Στην πράξη, μεγάλο μέρος των αυξήσεων απορροφήθηκε από τον πληθωρισμό, τις αυξήσεις στο κόστος ζωής και τις φορολογικές επιβαρύνσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος ΗΔΙΚΑ/ΗΛΙΟΣ για τον Δεκέμβριο του 2025, το 55,2% των συνταξιούχων λαμβάνει καθαρά έως 940 ευρώ τον μήνα. Το 36,3% περιορίζεται έως τα 658 ευρώ, ενώ το 28,3% ζει με ποσά που δεν ξεπερνούν τα 564 ευρώ. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι το 18% –σχεδόν ένας στους πέντε– επιβιώνει με έως 470 ευρώ. Ο συνολικός αριθμός των συνταξιούχων στη χώρα φτάνει τα 2.527.531 άτομα.

Ακόμη πιο δύσκολη είναι η κατάσταση στις επικουρικές συντάξεις. Οι περικοπές της περιόδου 2010–2016, που σε πολλές περιπτώσεις άγγιξαν το 60%, δεν αναπληρώθηκαν ποτέ. Αντίθετα, οι επικουρικές παρέμειναν πλήρως παγωμένες και την τετραετία 2023–2026, μένοντας εκτός του μηχανισμού αυξήσεων.

Σήμερα, το 92% των επικουρικών συντάξεων δεν ξεπερνά τα 300 ευρώ. Το μέσο ποσό διαμορφώνεται στα 221 ευρώ για σύνταξη γήρατος, στα 129 ευρώ για σύνταξη λόγω θανάτου και στα 139 ευρώ για σύνταξη αναπηρίας. Συνολικά, περισσότερες από 1,39 εκατομμύρια επικουρικές συντάξεις κινούνται σε επίπεδα που δύσκολα συμπληρώνουν το εισόδημα των δικαιούχων.

Οι αυξήσεις στις κύριες συντάξεις την περίοδο 2023–2026 διαμορφώθηκαν σε 7,78% το 2023, 3% το 2024 και 2,4% για τα έτη 2025 και 2026. Η σωρευτική αύξηση έφτασε το 15,58%, ωστόσο το κενό με τα προ κρίσης επίπεδα παραμένει μεγάλο. Για τους περισσότερους συνταξιούχους, η βελτίωση αυτή αποδείχθηκε περισσότερο λογιστική παρά ουσιαστική.

Το μέλλον, σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες μελέτες, προδιαγράφεται ακόμη πιο δύσκολο. Εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κατατάσσουν την Ελλάδα στις χώρες με τη μεγαλύτερη αναμενόμενη μείωση συντάξεων έως το 2070. Η συνολική υποχώρηση εκτιμάται στο 17%.

Οι λόγοι είναι δύο και δομικοί. Ο πρώτος αφορά τους μειωμένους συντελεστές αναπλήρωσης που θεσπίστηκαν με τους νόμους 4387/2016 και 4670/2020, σε σύγκριση με το παρελθόν, όταν με 40 έτη ασφάλισης ο συντελεστής έφτανε το 50%. Ο δεύτερος σχετίζεται με την αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών, από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας στον μέσο όρο ολόκληρου του εργασιακού βίου.

Την ίδια στιγμή, η συνολική συνταξιοδοτική δαπάνη στη χώρα αναμένεται να μειωθεί από 14,5% του ΑΕΠ το 2022 στο 12% το 2070, τη στιγμή που στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπεται ελαφρά αύξηση.

Από 1ης Ιανουαρίου 2026, οι κύριες συντάξεις αυξήθηκαν κατά 2,4%, μαζί με την εθνική σύνταξη. Έτσι, με 20 έτη ασφάλισης, η εθνική σύνταξη διαμορφώνεται στα 446,87 ευρώ μεικτά, ενώ με 15 έτη φτάνει τα 402,18 ευρώ. Τα ποσά αυτά επηρεάζουν και δέκα ειδικές κατηγορίες συντάξεων, όπως αναπηρίας, χηρείας, ανασφάλιστων υπερηλίκων, προσωρινές και μειωμένες συντάξεις.

Όπως επισημαίνει η ΕΝΥΠΕΚΚ, οι προσαρμογές αυτές δεν αναιρούν τη συνολική εικόνα συρρίκνωσης των συνταξιοδοτικών παροχών, αλλά απλώς περιορίζουν μερικώς τις απώλειες.

Ανατροπή με Συντάξεις Μαρτίου 2026: Πότε θα μπουν στους Συνταξιούχους λόγω Καθαράς Δευτέρας

Με βάση το ενιαίο πλαίσιο πληρωμών που εφαρμόζεται για τις συντάξεις, αυτές του Μαρτίου θα πραγματοποιηθούν σε διαφορετικές ημερομηνίες.

Η Καθαρά Δευτέρα είναι επίσημη αργία στην Ελλάδα και οι τράπεζες είναι κλειστές αυτό την ημέρα, πράγμα που ενδέχεται να επηρεάσει τις ημερομηνίες πληρωμής κάποιων κατηγοριών συντάξεων.

Το ισχύον πλαίσιο, που θεσπίστηκε με τον νόμο 4611/2019, προβλέπει σταθερούς κανόνες πληρωμής και διαχωρισμό μεταξύ μισθωτών και μη μισθωτών.

Οι συντάξεις καταβάλλονται σε συγκεκριμένες εργάσιμες ημέρες του προηγούμενου μήνα, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις οι ημερομηνίες μπορούν να τροποποιηθούν με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του e-ΕΦΚΑ και έγκριση του υπουργείου Εργασίας.

Μαζί κύριες και επικουρικές συντάξεις

Σε μόνιμη βάση, οι επικουρικές συντάξεις καταβάλλονται την ίδια ημερομηνία με τις κύριες. Το ίδιο ισχύει και για τις συντάξεις Μαρτίου 2026, σύμφωνα με απόφαση του Υπουργείου Εργασίας και της Διοίκησης του e-ΕΦΚΑ.

Τι προβλέπει το ενιαίο πλαίσιο πληρωμών

Προτεινόμενο ΆρθροΑυτός είναι ο αξιωματικός της Πολεμικής Αεροπορίας που συνελήφθη για κατασκοπεία – Πως πιάστηκε από τις Αρχές

Για τους μισθωτούς, οι κύριες συντάξεις καταβάλλονται την προτελευταία εργάσιμη ημέρα του προηγούμενου μήνα.

Για τους μη μισθωτούς, η πληρωμή πραγματοποιείται την τέταρτη τελευταία εργάσιμη ημέρα του προηγούμενου μήνα.

Καθαρά Δευτέρα και πληρωμές
Η Καθαρά Δευτέρα για φέτος πέφτει στις 23 Φεβρουαρίου, ημέρα επίσημης αργίας, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει το χρονοδιάγραμμα πληρωμών για τους μη μισθωτούς. Για τους μισθωτούς, η πληρωμή παραμένει στην προγραμματισμένη ημερομηνία.

Αναλυτικά οι ημερομηνίες πληρωμής
Νέοι συνταξιούχοι από 1/1/2017 (νόμος 4387/2016)

Οι κύριες και επικουρικές συντάξεις ΟΠΣ–ΕΦΚΑ Μαρτίου 2026 για μισθωτούς και μη μισθωτούς θα καταβληθούν την Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026.

Συντάξεις μη μισθωτών (ΟΑΕΕ – ΟΓΑ – ΕΤΑΑ)

ΟΑΕΕ: Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026
ΟΓΑ: Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026
ΕΤΑΑ (μη μισθωτών): Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026

Συντάξεις μισθωτών
ΙΚΑ: Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου 2026
ΝΑΤ: Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου 2026
Δημόσιο: Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου 2026

Πότε φαίνονται τα χρήματα στα ΑΤΜ

Τα ποσά των συντάξεων εμφανίζονται συνήθως στους τραπεζικούς λογαριασμούς από το απόγευμα της προηγούμενης ημέρας:

Οι μισθωτοί αναμένεται να δουν τα χρήματα το βράδυ της Τετάρτης 25 Φεβρουαρίου 2026.
Οι μη μισθωτοί, εφόσον δεν υπάρξει αλλαγή λόγω της Καθαράς Δευτέρας, αναμένεται να δουν τα ποσά από το βράδυ της Παρασκευής 20 Φεβρουαρίου 2026.
Φορολογικές δηλώσεις: Το τρικ για να μην χάσετε την έκπτωση 4% – Για μισθωτούς και συνταξιούχους θα είναι προσυμπληρωμένη
Φέτος, πάνω από 1,5 εκατομμύριο φορολογούμενοι θα δουν τη δήλωσή τους στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ προσυμπληρωμένη, προεκκαθαρισμένη και έτοιμη προς υποβολή. Πρόκειται κυρίως για όσους λαμβάνουν μισθούς ή συντάξεις, οι οποίοι θα μπορούν να ελέγξουν τα στοιχεία τους και να υποβάλουν τη δήλωση απευθείας. Αν δεν προχωρήσουν οι ίδιοι στην υποβολή, η ΑΑΔΕ θα οριστικοποιήσει αυτόματα τη δήλωση μετά το Πάσχα, εξασφαλίζοντας ότι δεν χάνεται η ανώτατη έκπτωση φόρου 4% για τους φορολογούμενους με χρεωστικό εκκαθαριστικό σημείωμα οι οποίοι θέλουν να εξοφλήσουν εφάπαξ τον φόρο εισοδήματος έως τις 31 Ιουλίου 2026.

Με το άνοιγμα της πλατφόρμας στις 16 Μαρτίου, οι φορολογούμενοι θα ειδοποιηθούν ηλεκτρονικά και θα έχουν την ευκαιρία να ελέγξουν προσεκτικά τα στοιχεία τους, να διορθώσουν λάθη και να αποφύγουν εκπλήξεις στην εκκαθάριση του φόρου.

Τι πρέπει να ξέρετε
Τα στοιχεία του Ε1, του βασικού εντύπου της φορολογικής δήλωσης, θα προσυμπληρωθούν με βάση τα αρχεία που θα αποστείλουν έως τις 28 Φεβρουαρίου 2026 εργοδότες, δημόσιοι φορείς, επιχειρήσεις και τράπεζες. Η δήλωση θα αναρτηθεί στο myAADE και οι φορολογούμενοι θα ειδοποιηθούν ηλεκτρονικά μέσω e-mail.

Στις προσυμπληρωμένες και προεκκαθαρισμένες δηλώσεις, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα εξής σημεία:

Σε κοινές δηλώσεις συζύγων, εφόσον δεν έχει επιλεγεί χωριστή υποβολή, η δήλωση προσυμπληρώνεται αυτόματα ως κοινή.
Ο φορολογούμενος υποχρεούται να ελέγξει την ακρίβεια και πληρότητα των στοιχείων και να υποβάλει τροποποιητική δήλωση εφόσον διαπιστώσει λάθη.
Αν δεν γίνει καμία ενέργεια, η δήλωση οριστικοποιείται με τα στοιχεία που διαθέτει η ΑΑΔΕ και εκδίδεται πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου.
Ο φόρος καταβάλλεται είτε εφάπαξ με έκπτωση 4% είτε σε 8 μηνιαίες δόσεις, με πρώτη δόση έως τις 31 Ιουλίου 2026.
Δεν βεβαιώνεται φόρος έως 30 ευρώ, ενώ δεν επιστρέφεται ποσό μικρότερο των 5 ευρώ.
Διορθώσεις μετά την εκκαθάριση γίνονται μόνο μέσω τροποποιητικής δήλωσης, η οποία θεωρείται εμπρόθεσμη εφόσον υποβληθεί έως τα μέσα Ιουλίου.

Τα SOS που κοστίζουν ακριβά

Επίσης, κρίσιμα σημεία ελέγχου αποτελούν:

Το ύψος του εισοδήματος που έχει προσυμπληρωθεί από την ΑΑΔΕ με βάση τις βεβαιώσεις που έχουν αποστείλει οι φορείς.
Οι ηλεκτρονικές δαπάνες για αγορές αγαθών και παροχή υπηρεσιών, καθώς αν δεν καλύπτουν το 30% του φορολογητέου εισοδήματος επί της διαφοράς επιβάλλεται φόρος με συντελεστή 22%.
Τα τεκμήρια διαβίωσης για κατοικίες, ΙΧ και λοιπά περιουσιακά στοιχεία. Σημειώνεται ότι οι φορολογούμενοι θα διαπιστώσουν στις φετινές φορο-δηλώσεις ότι τα τεκμήρια για κατοικίες και αυτοκίνητα έχουν κουρευτεί.
Οι κωδικοί για τα προστατευόμενα τέκνα, που μειώνουν τον φόρο από 900 έως και άνω των 1.800 ευρώ, ανάλογα με τον αριθμό τους.

Ειδήσεις σήμερα

Ροή Ειδήσεων