Παρά τις αυξήσεις που ανακοινώθηκαν και εφαρμόστηκαν την τελευταία τετραετία, η πραγματική εικόνα των συντάξεων στην Ελλάδα παραμένει σκληρή. Χιλιάδες συνταξιούχοι συνεχίζουν να ζουν με ποσά που δεν επαρκούν ούτε για τις βασικές ανάγκες, ενώ οι απώλειες της μνημονιακής περιόδου δεν έχουν ποτέ αποκατασταθεί ουσιαστικά.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι ένας στους πέντε συνταξιούχους λαμβάνει έως 470 ευρώ τον μήνα. Πρόκειται για ένα εισόδημα που τοποθετεί ένα μεγάλο κομμάτι της τρίτης ηλικίας στα όρια της φτώχειας, παρά τις αλλεπάλληλες κυβερνητικές αναφορές σε «αυξήσεις» και «βελτιώσεις».
Οι κύριες συντάξεις εξακολουθούν να υπολείπονται περίπου 20% σε σχέση με τα προ μνημονίων επίπεδα. Οι αυξήσεις που δόθηκαν την περίοδο 2023–2026, αν και υπαρκτές σε αριθμούς, δεν ήταν αρκετές για να καλύψουν το χαμένο έδαφος της δεκαετούς κρίσης. Στην πράξη, μεγάλο μέρος των αυξήσεων απορροφήθηκε από τον πληθωρισμό, τις αυξήσεις στο κόστος ζωής και τις φορολογικές επιβαρύνσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος ΗΔΙΚΑ/ΗΛΙΟΣ για τον Δεκέμβριο του 2025, το 55,2% των συνταξιούχων λαμβάνει καθαρά έως 940 ευρώ τον μήνα. Το 36,3% περιορίζεται έως τα 658 ευρώ, ενώ το 28,3% ζει με ποσά που δεν ξεπερνούν τα 564 ευρώ. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι το 18% –σχεδόν ένας στους πέντε– επιβιώνει με έως 470 ευρώ. Ο συνολικός αριθμός των συνταξιούχων στη χώρα φτάνει τα 2.527.531 άτομα.
Ακόμη πιο δύσκολη είναι η κατάσταση στις επικουρικές συντάξεις. Οι περικοπές της περιόδου 2010–2016, που σε πολλές περιπτώσεις άγγιξαν το 60%, δεν αναπληρώθηκαν ποτέ. Αντίθετα, οι επικουρικές παρέμειναν πλήρως παγωμένες και την τετραετία 2023–2026, μένοντας εκτός του μηχανισμού αυξήσεων.
Σήμερα, το 92% των επικουρικών συντάξεων δεν ξεπερνά τα 300 ευρώ. Το μέσο ποσό διαμορφώνεται στα 221 ευρώ για σύνταξη γήρατος, στα 129 ευρώ για σύνταξη λόγω θανάτου και στα 139 ευρώ για σύνταξη αναπηρίας. Συνολικά, περισσότερες από 1,39 εκατομμύρια επικουρικές συντάξεις κινούνται σε επίπεδα που δύσκολα συμπληρώνουν το εισόδημα των δικαιούχων.
Οι αυξήσεις στις κύριες συντάξεις την περίοδο 2023–2026 διαμορφώθηκαν σε 7,78% το 2023, 3% το 2024 και 2,4% για τα έτη 2025 και 2026. Η σωρευτική αύξηση έφτασε το 15,58%, ωστόσο το κενό με τα προ κρίσης επίπεδα παραμένει μεγάλο. Για τους περισσότερους συνταξιούχους, η βελτίωση αυτή αποδείχθηκε περισσότερο λογιστική παρά ουσιαστική.
Το μέλλον, σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες μελέτες, προδιαγράφεται ακόμη πιο δύσκολο. Εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κατατάσσουν την Ελλάδα στις χώρες με τη μεγαλύτερη αναμενόμενη μείωση συντάξεων έως το 2070. Η συνολική υποχώρηση εκτιμάται στο 17%.
Οι λόγοι είναι δύο και δομικοί. Ο πρώτος αφορά τους μειωμένους συντελεστές αναπλήρωσης που θεσπίστηκαν με τους νόμους 4387/2016 και 4670/2020, σε σύγκριση με το παρελθόν, όταν με 40 έτη ασφάλισης ο συντελεστής έφτανε το 50%. Ο δεύτερος σχετίζεται με την αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών, από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας στον μέσο όρο ολόκληρου του εργασιακού βίου.
Την ίδια στιγμή, η συνολική συνταξιοδοτική δαπάνη στη χώρα αναμένεται να μειωθεί από 14,5% του ΑΕΠ το 2022 στο 12% το 2070, τη στιγμή που στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπεται ελαφρά αύξηση.
Από 1ης Ιανουαρίου 2026, οι κύριες συντάξεις αυξήθηκαν κατά 2,4%, μαζί με την εθνική σύνταξη. Έτσι, με 20 έτη ασφάλισης, η εθνική σύνταξη διαμορφώνεται στα 446,87 ευρώ μεικτά, ενώ με 15 έτη φτάνει τα 402,18 ευρώ. Τα ποσά αυτά επηρεάζουν και δέκα ειδικές κατηγορίες συντάξεων, όπως αναπηρίας, χηρείας, ανασφάλιστων υπερηλίκων, προσωρινές και μειωμένες συντάξεις.
Όπως επισημαίνει η ΕΝΥΠΕΚΚ, οι προσαρμογές αυτές δεν αναιρούν τη συνολική εικόνα συρρίκνωσης των συνταξιοδοτικών παροχών, αλλά απλώς περιορίζουν μερικώς τις απώλειες.
Συντάξεις Ιουνίου: Αυτό είναι το «κόλπο» για πληρωμή νωρίτερα
Σε λίγες ημέρες θα ξεκινήσουν οι πληρωμές στους συνταξιούχους για τις συντάξεις Ιουνίου. Υπάρχει ένα «μυστικό» όμως, με το οποίο οι δικαιούχοι μπορούν να εισπράξουν τα χρήματα μια μέρα νωρίτερα.
Οι τράπεζες βάζουν τα ποσά των συντάξεων στα ΑΤΜ την προηγούμενη εργάσιμη ημέρα της ημερομηνίας πληρωμής τις απογευματινές έως βραδινές ώρες (συνήθως από 17.00 έως 21.00 ανάλογα με τραπεζικό σύστημα).
Οι ημερομηνίες πληρωμής ακολουθούν τον κανόνα του διαχωρισμού μεταξύ Μισθωτών και Μη Μισθωτών και διαμορφώνονται ως ακολούθως:
Την Τρίτη 26 Μαΐου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις από τα τέως ταμεία Μη Μισθωτών ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ, οι κύριες συντάξεις που απονεμήθηκαν από τη σύσταση του ΕΦΚΑ και μετά, με τον ν.4387/2016, μέσω του ΟΠΣ-ΕΦΚΑ (συνταξιούχοι Μισθωτοί & Μη Μισθωτοί από 1.1.2017 και έπειτα) και όλες οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα (Μη Μισθωτών και Μισθωτών).
Την Πέμπτη 28 Μαΐου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις των τέως Ταμείων Μισθωτών [ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τραπεζών, ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΛΟΙΠΩΝ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΩΝ (ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΣΠ-ΗΣΑΠ), ΝΑΤ, ΕΤΑΤ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ] καθώς και οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου.
Δείτε το βίντεο:
Ψηφιακή επανεκκίνηση στον e-ΕΦΚΑ
Στη Θεσσαλονίκη, παρουσία της Υφυπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Άννας Ευθυμίου, πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (Ο.Π.Σ.) του e-ΕΦΚΑ από τον Διοικητή του Φορέα Δρ. Αλέξανδρο Βαρβέρη, σηματοδοτώντας την είσοδο της κοινωνικής ασφάλισης σε μια νέα, πλήρως ψηφιακή εποχή.
Την εκδηλωση τίμησαν με την παρουσία τους, απευθύνοντας χαιρετισμό ο Υφυπουργός Εσωτερικών (Τομέας Μακεδονίας και Θράκης), Κώστας Γκιουλέκας, ο Βουλευτής Ν.Δ. Β’ Περιφέρειας Θεσσαλονίκης, Θεόδωρος Καράογλου και ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ και Δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης, Λάζαρος Κυρίζογλου.
Ριζική αναβάθμιση των υπηρεσιών του e-Ε.Φ.Κ.Α.
Το νέο Ο.Π.Σ. ενοποιεί για πρώτη φορά όλα τα βασικά πληροφοριακά συστήματα σε ένα ενιαίο, σύγχρονο και πλήρως διαλειτουργικό ψηφιακό περιβάλλον, δημιουργώντας τον κεντρικό πυρήνα λειτουργίας της κοινωνικής ασφάλισης.
Ενιαία διαχείριση εισφορών και ασφαλιστικού χρόνου
Αυτοματοποιημένες διαδικασίες απονομής συντάξεων
Προτεινόμενο Άρθρο
Διάλεξε Ένα Μπολ με Πατάτες για να Ανακαλύψεις Τι Άνθρωπος Είσαι
Ενισχυμένοι μηχανισμοί ελέγχου και διαφάνειας
Ταχύτερη προσαρμογή σε θεσμικές και κανονιστικές αλλαγές
Στόχος είναι η δραστική επιτάχυνση των διαδικασιών και η αναβαθμισμένη εμπειρία εξυπηρέτησης για πολίτες και επιχειρήσεις.
Διαλειτουργικότητα σε δράση
Το νέο σύστημα «συνδέει» κρίσιμους δημόσιους φορείς, όπως:
Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)
Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.)
μέσα από ένα ενιαίο πλαίσιο ανταλλαγής δεδομένων, περιορίζοντας τα διοικητικά κενά και ενισχύοντας την ταχύτητα και την ακρίβεια των διαδικασιών.
Τι αλλάζει για πολίτες και επιχειρήσεις
Η καθημερινότητα αλλάζει άμεσα και μετρήσιμα:
Ταχύτερη έκδοση συντάξεων μέσω αυτοματοποιημένων ροών
Πλήρης ψηφιοποίηση της Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης
Μείωση φυσικής παρουσίας στις υπηρεσίες
Εξάλειψη γραφειοκρατικών αγκυλώσεων
Ισχυρότεροι και πιο στοχευμένοι έλεγχοι εισφορών
Πανελλαδικός κύκλος ενημέρωσης
Ο Διοικητής του e-ΕΦΚΑ, Δρ. Αλέξανδρος Βαρβέρης, υλοποιεί ένα πανελλαδικό πρόγραμμα ενημέρωσης για το νέο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (Ο.Π.Σ.), με στόχο την έγκαιρη και ουσιαστική προετοιμασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί ενημερωτικές δράσεις στο Ηράκλειο της Κρήτης, στη Λάρισα, στην Πάτρα και σήμερα στη Θεσσαλονίκη.
Επόμενος σταθμός: η Αθήνα.
Στις εκδηλώσεις συμμετέχουν θεσμικοί φορείς, εκπρόσωποι Επιμελητηρίων και επαγγελματίες με καίριες παρεμβάσεις και χαιρετισμούς.
Χρηματοδότηση μέσω «Ελλάδα 2.0»
Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του NextGenerationEU. Πρόκειται για μια κομβική μεταρρύθμιση που ενισχύει τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους και επαναπροσδιορίζει το μοντέλο κοινωνικής ασφάλισης με όρους ταχύτητας, διαφάνειας και αποτελεσματικότητας.
Η Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Άννα Ευθυμίου σημείωσε: “Το νέο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα του e-ΕΦΚΑ σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό της κοινωνικής ασφάλισης και την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους πολίτες. Αποτελεί μια ουσιαστική μεταρρύθμιση που αξιοποιεί τις δυνατότητες της τεχνολογίας, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας, την επιτάχυνση των διαδικασιών και τη βελτίωση της καθημερινής εξυπηρέτησης ασφαλισμένων και επιχειρήσεων. Συνεχίζουμε με συνέπεια να επενδύουμε σε σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία και παρεμβάσεις που ενισχύουν την αποτελεσματικότητα και τη διαφάνεια, διαμορφώνοντας ένα πιο λειτουργικό, αξιόπιστο και φιλικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Στόχος μας είναι ένα κράτος που αξιοποιεί την καινοτομία στην πράξη, για να βρίσκεται πιο κοντά στις ανάγκες των πολιτών”.
Από την πλευρά του, ο Διοικητής του e-ΕΦΚΑ Δρ. Αλέξανδρος Βαρβέρης υπογράμμισε ότι: “Με το νέο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα, ο e-ΕΦΚΑ μεταβαίνει οριστικά από το κατακερματισμένο μοντέλο αποσπασματικών εφαρμογών σε ένα ενιαίο, σύγχρονο και πλήρως διαλειτουργικό ψηφιακό οικοσύστημα. Δεν πρόκειται για μια απλή τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά για μια ψηφιακή επανεκκίνηση που αποτυπώνεται σε ταχύτερες διαδικασίες και ουσιαστική διαφάνεια σε κάθε συναλλαγή με πολίτες και επιχειρήσεις. Στόχος μας δεν είναι ένα σύστημα που απλώς ανταποκρίνεται, αλλά ένα σύστημα που προβλέπει ανάγκες, προλαμβάνει καθυστερήσεις και εξυπηρετεί με ακρίβεια, αξιοπιστία και σε πραγματικό χρόνο. Με σχέδιο, θεσμική συνέπεια και τεχνολογική επάρκεια, οικοδομούμε έναν Φορέα σύγχρονο, αποτελεσματικό και αξιόπιστο, που ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της ψηφιακής εποχής και ενισχύει στην πράξη την εμπιστοσύνη των πολιτών προς την κοινωνική ασφάλιση”.
