Ελλάδα Οικονομία

Συντάξεις σε ασφυξία: Οι αυξήσεις «χάθηκαν» πριν φανούν

Παρά τις αυξήσεις που ανακοινώθηκαν και εφαρμόστηκαν την τελευταία τετραετία, η πραγματική εικόνα των συντάξεων στην Ελλάδα παραμένει σκληρή.

Παρά τις αυξήσεις που ανακοινώθηκαν και εφαρμόστηκαν την τελευταία τετραετία, η πραγματική εικόνα των συντάξεων στην Ελλάδα παραμένει σκληρή. Χιλιάδες συνταξιούχοι συνεχίζουν να ζουν με ποσά που δεν επαρκούν ούτε για τις βασικές ανάγκες, ενώ οι απώλειες της μνημονιακής περιόδου δεν έχουν ποτέ αποκατασταθεί ουσιαστικά.

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι ένας στους πέντε συνταξιούχους λαμβάνει έως 470 ευρώ τον μήνα. Πρόκειται για ένα εισόδημα που τοποθετεί ένα μεγάλο κομμάτι της τρίτης ηλικίας στα όρια της φτώχειας, παρά τις αλλεπάλληλες κυβερνητικές αναφορές σε «αυξήσεις» και «βελτιώσεις».

Οι κύριες συντάξεις εξακολουθούν να υπολείπονται περίπου 20% σε σχέση με τα προ μνημονίων επίπεδα. Οι αυξήσεις που δόθηκαν την περίοδο 2023–2026, αν και υπαρκτές σε αριθμούς, δεν ήταν αρκετές για να καλύψουν το χαμένο έδαφος της δεκαετούς κρίσης. Στην πράξη, μεγάλο μέρος των αυξήσεων απορροφήθηκε από τον πληθωρισμό, τις αυξήσεις στο κόστος ζωής και τις φορολογικές επιβαρύνσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος ΗΔΙΚΑ/ΗΛΙΟΣ για τον Δεκέμβριο του 2025, το 55,2% των συνταξιούχων λαμβάνει καθαρά έως 940 ευρώ τον μήνα. Το 36,3% περιορίζεται έως τα 658 ευρώ, ενώ το 28,3% ζει με ποσά που δεν ξεπερνούν τα 564 ευρώ. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι το 18% –σχεδόν ένας στους πέντε– επιβιώνει με έως 470 ευρώ. Ο συνολικός αριθμός των συνταξιούχων στη χώρα φτάνει τα 2.527.531 άτομα.

Ακόμη πιο δύσκολη είναι η κατάσταση στις επικουρικές συντάξεις. Οι περικοπές της περιόδου 2010–2016, που σε πολλές περιπτώσεις άγγιξαν το 60%, δεν αναπληρώθηκαν ποτέ. Αντίθετα, οι επικουρικές παρέμειναν πλήρως παγωμένες και την τετραετία 2023–2026, μένοντας εκτός του μηχανισμού αυξήσεων.

Σήμερα, το 92% των επικουρικών συντάξεων δεν ξεπερνά τα 300 ευρώ. Το μέσο ποσό διαμορφώνεται στα 221 ευρώ για σύνταξη γήρατος, στα 129 ευρώ για σύνταξη λόγω θανάτου και στα 139 ευρώ για σύνταξη αναπηρίας. Συνολικά, περισσότερες από 1,39 εκατομμύρια επικουρικές συντάξεις κινούνται σε επίπεδα που δύσκολα συμπληρώνουν το εισόδημα των δικαιούχων.

Οι αυξήσεις στις κύριες συντάξεις την περίοδο 2023–2026 διαμορφώθηκαν σε 7,78% το 2023, 3% το 2024 και 2,4% για τα έτη 2025 και 2026. Η σωρευτική αύξηση έφτασε το 15,58%, ωστόσο το κενό με τα προ κρίσης επίπεδα παραμένει μεγάλο. Για τους περισσότερους συνταξιούχους, η βελτίωση αυτή αποδείχθηκε περισσότερο λογιστική παρά ουσιαστική.

Το μέλλον, σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες μελέτες, προδιαγράφεται ακόμη πιο δύσκολο. Εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κατατάσσουν την Ελλάδα στις χώρες με τη μεγαλύτερη αναμενόμενη μείωση συντάξεων έως το 2070. Η συνολική υποχώρηση εκτιμάται στο 17%.

Οι λόγοι είναι δύο και δομικοί. Ο πρώτος αφορά τους μειωμένους συντελεστές αναπλήρωσης που θεσπίστηκαν με τους νόμους 4387/2016 και 4670/2020, σε σύγκριση με το παρελθόν, όταν με 40 έτη ασφάλισης ο συντελεστής έφτανε το 50%. Ο δεύτερος σχετίζεται με την αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών, από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας στον μέσο όρο ολόκληρου του εργασιακού βίου.

Την ίδια στιγμή, η συνολική συνταξιοδοτική δαπάνη στη χώρα αναμένεται να μειωθεί από 14,5% του ΑΕΠ το 2022 στο 12% το 2070, τη στιγμή που στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπεται ελαφρά αύξηση.

Από 1ης Ιανουαρίου 2026, οι κύριες συντάξεις αυξήθηκαν κατά 2,4%, μαζί με την εθνική σύνταξη. Έτσι, με 20 έτη ασφάλισης, η εθνική σύνταξη διαμορφώνεται στα 446,87 ευρώ μεικτά, ενώ με 15 έτη φτάνει τα 402,18 ευρώ. Τα ποσά αυτά επηρεάζουν και δέκα ειδικές κατηγορίες συντάξεων, όπως αναπηρίας, χηρείας, ανασφάλιστων υπερηλίκων, προσωρινές και μειωμένες συντάξεις.

Όπως επισημαίνει η ΕΝΥΠΕΚΚ, οι προσαρμογές αυτές δεν αναιρούν τη συνολική εικόνα συρρίκνωσης των συνταξιοδοτικών παροχών, αλλά απλώς περιορίζουν μερικώς τις απώλειες.

e-ΕΦΚΑ: Πότε θα καταβληθούν στους δικαιούχους οι συντάξεις Αυγούστους και Σεπτεμβρίου

Τις ημερομηνίες πληρωμής των συντάξεων μηνών Αυγούστου και Σεπτεμβρίου 2026 ανακοίνωσε ο e-ΕΦΚΑ.

Συγκεκριμένα, οι ημερομηνίες πληρωμής ακολουθούν τον κανόνα του διαχωρισμού μεταξύ μισθωτών και μη μισθωτών και διαμορφώνονται ως ακολούθως:

Την Τρίτη 28 Ιουλίου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις από τα τέως ταμεία μη μισθωτών (ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ), οι κύριες συντάξεις που απονεμήθηκαν από τη σύσταση του ΕΦΚΑ και μετά, με τον ν. 4387/2016, μέσω του ΟΠΣ-ΕΦΚΑ (μισθωτών και μη μισθωτών από 1.1.2017 και έπειτα) και όλες οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα (μη μισθωτών και μισθωτών).

Προτεινόμενο ΆρθροΆγριος καβγάς σε προαύλιο εκκλησίας στην Καρδίτσα: Πιάστηκαν στα χέρια ιερέας και πρόεδρος της κοινότητας, κατέληξαν στο κρατητήριο, βίντεο σοκ

Την Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις των τέως ταμείων μισθωτών (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τραπεζών, ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΛΟΙΠΩΝ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΩΝ (ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΣΠ-ΗΣΑΠ), ΝΑΤ, ΕΤΑΤ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ), καθώς και οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου.

Σεπτέμβριος 2026
Την Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις από τα τέως ταμεία μη μισθωτών (ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ), οι κύριες συντάξεις που απονεμήθηκαν από τη σύσταση του ΕΦΚΑ και μετά, με τον ν. 4387/2016, μέσω του ΟΠΣ-ΕΦΚΑ (μισθωτών και μη μισθωτών από 1.1.2017 και έπειτα) και όλες οι επικουρικές συντάξεις του ιδιωτικού τομέα (μη μισθωτών και μισθωτών).

Την Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026 θα καταβληθούν οι κύριες συντάξεις των τέως ταμείων μισθωτών (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τραπεζών, ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΛΟΙΠΩΝ ΕΝΤΑΣΣΟΜΕΝΩΝ (ΤΣΕΑΠΓΣΟ, ΤΣΠ-ΗΣΑΠ), ΝΑΤ, ΕΤΑΤ και ΕΤΑΠ-ΜΜΕ), καθώς και οι κύριες και οι επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου.

Συντάξεις χηρείας: Τι αλλάζει – Ποιοι ωφελούνται και ποιοι μένουν χωρίς αναδρομικά
Σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, οι αλλαγές εφαρμόζονται από την έναρξη ισχύος της νέας ρύθμισης

Σημαντικές αλλαγές φέρνει το νέο πλαίσιο για τις συντάξεις χηρείας, καθώς καταργείται οριστικά η προβλεπόμενη μείωση της σύνταξης μετά την πάροδο της τριετίας. Ωστόσο, η νέα ρύθμιση δημιουργεί διαφορετικά δεδομένα για τους δικαιούχους, καθώς δεν προβλέπεται η καταβολή αναδρομικών σε καμία περίπτωση.

Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση
Με το νέο καθεστώς, οι δικαιούχοι συντάξεων χηρείας θα συνεχίσουν να λαμβάνουν το 70% της σύνταξης του θανόντος και μετά τη συμπλήρωση της τριετίας, χωρίς να εφαρμόζεται η μείωση στο 35% που προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου.

Παράλληλα, διαγράφεται κάθε ενδεχόμενο αναζήτησης αναδρομικών από τον e-ΕΦΚΑ για όσους η προβλεπόμενη περικοπή δεν είχε εφαρμοστεί έως σήμερα.

Από την άλλη πλευρά, οι συνταξιούχοι που είχαν ήδη υποστεί τη μείωση της σύνταξης θα δουν τα ποσά τους να επανέρχονται στο 70%, χωρίς όμως να αποζημιωθούν για τις απώλειες που υπέστησαν τα προηγούμενα χρόνια.

Σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, οι αλλαγές εφαρμόζονται από την έναρξη ισχύος της νέας ρύθμισης και δεν δημιουργούν υποχρεώσεις ή αξιώσεις που αφορούν το παρελθόν.

Οι βασικές αλλαγές

Καταργείται οριστικά η μείωση της σύνταξης χηρείας από το 70% στο 35% μετά την τριετία.
Περισσότεροι από 80.000 δικαιούχοι που υπάγονταν στο ισχύον καθεστώς διατηρούν πλέον το 70% της σύνταξης του θανόντος.
Δεν θα αναζητηθούν αναδρομικά από όσους δεν είχε εφαρμοστεί η περικοπή.
Όσοι είχαν ήδη υποστεί μείωση της σύνταξης θα αποκατασταθούν στο 70%, χωρίς όμως να λάβουν αναδρομικές διαφορές.
Περίπου 122.000 συνταξιούχοι εξακολουθούν να διατηρούν το δικαίωμα λήψης δύο εθνικών συντάξεων, όταν αυτές προέρχονται από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα.
Παραδείγματα εφαρμογής
Παράδειγμα 1: Δικαιούχος που λαμβάνει σύνταξη χηρείας ύψους 700 ευρώ θα συνεχίσει να εισπράττει το ίδιο ποσό και μετά τη συμπλήρωση της τριετίας.

Παράδειγμα 2: Δικαιούχος που έχει ήδη συμπληρώσει τριετία χωρίς να του έχει επιβληθεί η προβλεπόμενη μείωση, εξακολουθεί να λαμβάνει σύνταξη 700 ευρώ, χωρίς να προκύπτει υποχρέωση επιστροφής χρημάτων.

Παράδειγμα 3: Συνταξιούχος του οποίου η σύνταξη είχε μειωθεί από 700 σε 350 ευρώ θα δει τη σύνταξή του να επανέρχεται στα 700 ευρώ, χωρίς όμως να λάβει αναδρομικά για τη διαφορά που έχασε.

Παράδειγμα 4: Δικαιούχος που λαμβάνει τόσο τη δική του σύνταξη όσο και σύνταξη χηρείας εξακολουθεί να δικαιούται δύο εθνικές συντάξεις, εφόσον προέρχονται από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα.

Ειδήσεις σήμερα

Ροή Ειδήσεων