Ο συναγερμός που σήμανε στο κρουαζιερόπλοιο Hondius με τους τρεις νεκρούς και το πλοίο σε καραντίνα ανοιχτά του Πράσινου Ακρωτηρίου, επανέφερε στο προσκήνιο έναν από τους πιο «σιωπηλούς» αλλά επικίνδυνους ιούς: τον χανταϊό. Ενώ οι επιβάτες της πολυτελούς κρουαζιέρας βιώνουν μια σύγχρονη τραγωδία, η επιστημονική κοινότητα εστιάζει στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ιού, που τον καθιστούν εξαιρετικά δύσκολο στη διάγνωση στα πρώτα στάδια.
Γιατί ο χανταϊός αποκαλείται «ύπουλος» και ποιες είναι οι πιθανότητες η Ελλάδα να βρεθεί αντιμέτωπη με το στέλεχος Andes που μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο;
Η «μεταμφίεση» του ιού: Τα ύπουλα συμπτώματα
Το μεγαλύτερο πρόβλημα με τον χανταϊό είναι ότι στην αρχή «μεταμφιέζεται» σε μια κοινή ίωση ή γρίπη. Ο χρόνος επώασης μπορεί να κυμανθεί από μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση, γεγονός που κάνει την ιχνηλάτηση εξαιρετικά δύσκολη.
Πρώτη Φάση: Η «ψευδαίσθηση» της γρίπης
Τα αρχικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
Πυρετό και ρίγη.
Έντονους μυϊκούς πόνους (κυρίως στους μηρούς, την πλάτη και τους ώμους).
Κόπωση και πονοκέφαλο.
Ζάλη και γαστρεντερικές ενοχλήσεις (διάρροια, εμετό, στομαχόπονο).
Επειδή δεν υπάρχει καταρροή ή πονόλαιμος, πολλοί ασθενείς —και ορισμένες φορές οι γιατροί— θεωρούν ότι πρόκειται για μια απλή γαστρεντερίτιδα ή εποχική γρίπη.
Δεύτερη φάση: Η απότομη επιδείνωση
Αν ο ιός εξελιχθεί στο Καρδιοπνευμονικό Σύνδρομο (HPS), που είναι η μορφή που χτύπησε τους επιβάτες στην Αργεντινή, η κατάσταση επιδεινώνεται ραγδαία μετά από 4 έως 10 ημέρες:
Δύσπνοια και έντονος βήχας.
Αίσθημα πνιγμού (καθώς οι πνεύμονες γεμίζουν υγρό).
Υπόταση και καρδιακή ανεπάρκεια.
Σε αυτό το στάδιο, το ποσοστό θνησιμότητας είναι σοκαριστικό, καθώς αγγίζει το 38%, καθιστώντας τον έναν από τους πιο θανατηφόρους ιούς παγκοσμίως.
Πώς μεταδίδεται: Από τα τρωκτικά στον άνθρωπο… και το αντίστροφο;
Ο παραδοσιακός τρόπος μετάδοσης είναι μέσω της εισπνοής αερολυμάτων. Όταν τα ούρα, το σάλιο ή τα περιττώματα μολυσμένων τρωκτικών (κυρίως αγροτικών ποντικιών) στεγνώσουν και αναδευτούν (π.χ. κατά το σκούπισμα μιας αποθήκης), ο ιός απελευθερώνεται στον αέρα.
Ωστόσο, η περίπτωση του Hondius προκαλεί παγκόσμιο δέος επειδή το στέλεχος Andes (που εντοπίζεται στη Νότια Αμερική) είναι το μοναδικό που έχει επιβεβαιωθεί ότι μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αυτό μετατρέπει το πλοίο, ή οποιοδήποτε κλειστό χώρο, σε «εκκολαπτήριο» διασποράς, όπως είδαμε με τον γιατρό του πλοίου που μολύνθηκε ενώ περιέθαλπε ασθενείς.
Πόσο εύκολο είναι να φτάσει ο χανταϊός στην Ελλάδα;
Η απάντηση είναι διπλή: Ο χανταϊός βρίσκεται ήδη εδώ, αλλά όχι ο «ξένος» που φοβόμαστε.
Προτεινόμενο Άρθρο
“Παιδί μου, δε σε γλίτωσα”: Σκηνές αρχαίας τραγωδίας στο σπίτι του 20χρονου Νικήτα – Ντυμένος γαμπρός στο φέρετρο
1. Η «εγχώρια» απειλή
Στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια, ο χανταϊός υπάρχει εδώ και δεκαετίες (στελέχη Dobrava και Puumala). Εμφανίζεται σποραδικά σε ορεινές περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, της Ηπείρου και της Θεσσαλίας. Η ελληνική εκδοχή προκαλεί συνήθως αιμορραγικό πυρετό με νεφρικό σύνδρομο (HFRS).
Το καθησυχαστικό: Τα στελέχη που έχουμε στην Ελλάδα ΔΕΝ μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η μόλυνση σταματά στον άνθρωπο που ήρθε σε επαφή με το τρωκτικό.
2. Ο κίνδυνος της «εισαγωγής»
Με την παγκοσμιοποίηση και τον τουρισμό, η εισαγωγή του στελέχους Andes είναι θεωρητικά δυνατή μέσω ενός ταξιδιώτη που επιστρέφει από τη Νότια Αμερική.
Η πραγματικότητα: Οι πιθανότητες για μια ευρεία διασπορά στην Ελλάδα θεωρούνται εξαιρετικά χαμηλές. Ο ιός Andes απαιτεί πολύ στενή και παρατεταμένη επαφή για να μεταδοθεί. Επιπλέον, ο ΕΟΔΥ και οι ευρωπαϊκές αρχές βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα, εφαρμόζοντας αυστηρά πρωτόκολλα καραντίνας για όσους έρχονται από περιοχές υψηλού κινδύνου.
Πρόληψη και θεραπεία: Τι μπορούμε να κάνουμε;
Δυστυχώς, δεν υπάρχει ειδικό εμβόλιο ή θεραπεία για τον χανταϊό. Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική και γίνεται αποκλειστικά σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ), με χρήση οξυγόνου ή μηχανικού αερισμού.
Τα μέτρα προστασίας στην Ελλάδα:
Όχι στεγνό καθάρισμα σε κλειστούς χώρους που έμεναν ακατοίκητοι (αποθήκες, εξοχικά). Χρησιμοποιούμε υγρό καθάρισμα με απολυμαντικό (χλωρίνη) για να μην σηκωθεί σκόνη.
Αποκλεισμός τρωκτικών από το σπίτι και τις αποθήκες τροφίμων.
Χρήση μάσκας και γαντιών σε εργασίες υπαίθρου σε περιοχές όπου έχουν καταγραφεί κρούσματα στο παρελθόν.
Συμπέρασμα: Ο χανταϊός παραμένει ένας σοβαρός κίνδυνος, αλλά η «Οδύσσεια» του κρουαζιερόπλοιο Hondius οφείλεται σε ένα πολύ συγκεκριμένο και σπάνιο στέλεχος. Στην Ελλάδα, ο κίνδυνος παραμένει υπό έλεγχο, αρκεί να μην αγνοούμε τους βασικούς κανόνες υγιεινής και να είμαστε υποψιασμένοι αν μετά από επαφή με τη φύση εμφανίσουμε «ύποπτα» συμπτώματα που θυμίζουν γρίπη.
- “Παιδί μου, δε σε γλίτωσα”: Σκηνές αρχαίας τραγωδίας στο σπίτι του 20χρονου Νικήτα – Ντυμένος γαμπρός στο φέρετρο
- Ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις: Η συνάντηση Σαμαρά-Καρυστιανού, η πρόταση και η απάντηση
- «ΒΡΟΧΗ» ΧΡΗΜΑΤΩΝ ΜΕ 3 ΝΕΑ PASS – ΑΥΤΟΙ ΠΛΗΡΩΝΟΝΤΑΙ ΠΡΩΤΟΙ
- ΕΥΧΑΡΙΣΤΑ ΝΕΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΥΣ – ΤΟ «ΑΓΝΩΣΤΟ» ΕΠΙΔΟΜΑ ΠΟΥ ΘΑ ΛΑΒΟΥΝ
