Ανακαλύψτε τη σημασία της Μεγάλης Δευτέρας, τα έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας και ποια φαγητά επιτρέπονται κατά τη τελευταία περίοδο πριν την Ανάσταση
Η Μεγάλη Δευτέρα που ακολουθεί μετά την Κυριακή των Βαΐων και της θριαμβευτικής εισόδου του Κυρίου στα Ιεροσόλυμα, σηματοδοτεί την έναρξη της Μεγάλης Εβδομάδας.
Η ξεχωριστεί ημέρα «ανοίγει» τον κύκλο του Θείου Δράματος, όπου οι πιστοί αναβιώνουν τα Πάθη του Ιησού Χριστού μέσα από λειτουργίες, προσευχή και νηστεία. Από την Κυριακή των Βαΐων μέχρι το Μεγάλο Σάββατο, κάθε μέρα φέρει τη δική της θρησκευτική σημασία και τα δικά της έθιμα που διατηρούνται αιώνες στην Ορθόδοξη παράδοση.
Τι γιορτάζουμε τη Μεγάλη Δευτέρα;
Κατά την πρώτη ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Ιωσήφ, του αγαπημένου γιου του Ιακώβ. Η ιστορία του Ιωσήφ, που πωλήθηκε από τα αδέλφια του σε εμπόρους και κατέληξε στην Αίγυπτο, αποτελεί σύμβολο υπομονής και πίστης στο θείο σχέδιο. Η αφήγηση αυτή συνδέεται άμεσα με το Πάσχα, καθώς ο Ιωσήφ οδήγησε τελικά τον λαό του Ισραήλ στην αιγυπτιακή γη της Χαναάν, όπως αναφέρεται στην Παλαιά Διαθήκη. Επιπλέον, η Μεγάλη Δευτέρα, είναι αφιερωμένη στη ζωή των Ισραηλιτών και συμβολίζει τη συνάθροισή τους στη Συναγωγή.
Στη λειτουργία της ημέρας αναγιγνώσκεται και το θαύμα με την άκαρπη συκιά από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. Ο Χριστός, βλέποντας τη συκιά χωρίς καρπούς, την καταριέται και εκείνη ξεραίνεται αμέσως. Το δέντρο αυτό αντιπροσωπεύει τον λαό του Ισραήλ και η κατάρα συμβολίζει την προσδοκία του Σωτήρα για πνευματική μεταστροφή και καρποφορία.
Τι τρώμε τη Μεγάλη Δευτέρα
Το τέλος της Μεγάλης Εβδομάδας σηματοδοτεί και την ολοκλήρωση της νηστείας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Κατά την εβδομάδα των Παθών του Κυρίου, τηρούνται οι αυστηρότεροι κανόνες νηστείας. Για όσους τηρούν τη νηστεία καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου αυτής, η Μεγάλη Δευτέρα αποτελεί συνέχεια της αποχής από ζωικά προϊόντα, λάδι και οίνου. Για εκείνους που ξεκινούν τη νηστεία αυτή την εβδομάδα, η πρώτη ημέρα είναι η αρχή μιας πνευματικής πορείας.
Τα επιτρεπόμενα φαγητά περιλαμβάνουν νηστίσιμες επιλογές με θαλασσινά, καθώς η Εκκλησία επιτρέπει την κατανάλωση οστρακοειδών. Μια θρεπτική και γευστική πρόταση είναι μακαρονάδα με μύδια ή γαρίδες, ριζότο με καλαμαράκια ή κριθαρώτο με χταπόδι. Αυτά τα πιάτα μπορούν να συνοδευτούν από πλούσια χορταστική σαλάτα με λαχανικά εποχής, ελιές και όσπρια.
Εναλλακτικά, μπορείτε να προτιμήσετε φασολάδα, φακές με ρύζι, λαχανοντολμάδες νηστίσιμους ή ρεβιθοκεφτέδες. Το σημαντικό είναι να αποφεύγονται τα κρέατα, τα γαλακτοκομικά, τα αυγά και το λάδι.
Πέρα από τη λειτουργική και νηστευτική διάσταση, η Μεγάλη Δευτέρα φέρει και ιδιαίτερα λαογραφικά στοιχεία. Στις αγροτικές περιοχές της Ελλάδας, παλαιότερα οι οικογένειες ξεκινούσαν τις προετοιμασίες για το Πάσχα ασπρίζοντας τα σπίτια με ασβέστη και τακτοποιώντας τους αυλόγυρους. Η καθαριότητα αυτή είχε τόσο πρακτικό όσο και συμβολικό χαρακτήρα, αντιπροσωπεύοντας την εσωτερική κάθαρση που επιδιώκουν οι πιστοί.
Στις εκκλησίες, οι ιερείς και οι εθελοντές φροντίζουν για την προετοιμασία του ναού, καθαρίζοντας τα εικονοστάσια, τα κηροπήγια και όλα τα ιερά σκεύη. Τα λουλούδια αντικαθίστανται με φρέσκα και ο χώρος ετοιμάζεται για τις επιβλητικές ακολουθίες που θα ακολουθήσουν τις επόμενες ημέρες μέχρι την Ανάσταση.
Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι μια κατανυκτική περίοδος για κάθε χριστιανό. Η Μεγάλη Δευτέρα, ως πρώτη ημέρα αυτού του ιερού κύκλου, καλεί τους πιστούς να στραφούν προς τα μέσα τους, να εξετάσουν τη σχέση τους με το θείο και να προετοιμαστούν κατάλληλα για τη μεγαλύτερη γιορτή της Ορθοδοξίας, την Ανάσταση του Χριστού.
Γιατί γονατίζουμε αύριο την Κυριακή της Πεντηκοστής;
Κυριακή της Πεντηκοστής: Στον Πόντο την Κυριακή της Πεντηκοστής, κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, συνήθιζαν να βάζουν στο δάπεδο του ναού καρυδόφυλλα και γονατίζουν επάνω.
Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, ο ιερέας μοίραζε τα καρυδόφυλλα στους πιστούς, για να τα φυλάξουν στο εικονοστάσι τους. Με αφορμή αυτό το έθιμο ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, έγραψε τα εξής[1]:
«Aπό το Πάσχα έως την εορτή του Aγίου Πνεύματος ημέρες Πενήντα. Tην Πεντηκοστή οι ευρισκόμενοι απ’ εδώθε μεριά, επιβιούντες εν τοις φαινομένοις, εύχονται υπέρ των μεταστάντων από την άλλη μεριά του χάσματος, του φοβερού λάκκου. Mετέχουν στην κοινή προσευχή της Eκκλησίας, γονατίζοντας πάνω σε πράσινα φύλλα καρυδιάς.
Προτεινόμενο Άρθρο
Από εγκεφαλική αιμορραγία πέθανε η δημοσιογράφος Μαρία Αντωνογιαννάκη – Αν έχετε αυτά τα συμπτώματα τρέξτε αμέσως στον γιατρό!
Tα υποδιαιρούμενα σε ευάριθμα φυλλίδια μεγάλα φύλλα της καρυδιάς, που εκτός του ότι ο θρεπτικός της και νοστιμώτατος καρπός, παρομοιάζει με τον εγκέφαλο, κέντρο της ατομικής ενός εκάστου σκέψης, περιέχει και ποικίλες ωφέλιμες και ιαματικές ουσίες.
Eπίσης δεν πρέπει να θεωρηθεί άσχετο, το ότι τον έσω ξυλώδη φλοιό του καρυδοεγκεφάλου, τον παρομοιάζουμε με το μικρότερο των πλεούμενων, με τα οποία ο άνθρωπος, αντιμετωπίζει τις τύχες του ταξιδίου, επί του ετέρου των φυσικών στοιχείων, του μορφοποιού του φωτός ύδατος, αποκτώντας την επιβαλλομένη πείρα, πριν κενούμενος παντός ορατού, πληρωθεί ως ο άνεμος.
Eκτός τούτου, η καρυδιά, που πάνω στα ελάσματα των σχημάτων που η χλωροφύλλη της φωτοσυνθέσεως επιβάλλει, γονατίζουμε ευχόμενοι για τους προσφιλείς κεκοιμημένους, έχει ως δέντρο ξύλο, εκτιμώμενο όχι μόνο στην επιπλοποιΐα, αλλά και στην κατασκευή σεντουκιών των μεταστάντων σωμάτων.
Eπίσης λέγονται σεντούκια, τα μπαούλα όπου φυλάγεται η προίκα του γάμου. Eξ’ άλλου η φυσιολογία του δέντρου, που δίκαια σχετίσθηκε προς τον ύπατο θεό των ανθρωπίνων μύθων φθάνει στην καρποφορία δι’ ενός γάμου ασυνήθους εις την καθ’ ημέραν τάξη των φυτών.
Γονατίζοντας πάνω στα φύλλα της καρυδιάς την Πεντηκοστή, είναι δυνατόν λοιπόν να ισχυριστούμε, ότι επιτελούμε έναν γάμο παράξενο, με τις ψυχές των προσφιλών, που ξημερώνοντας το Σάββατο του Pουσαλιού, ξανά κλείνονται στον κάτω κόσμο, μετά που επί τόσες ημέρες η χαρά της Aναστάσεως του Xριστού, τις αφήκε ελεύθερες να’ ρθουν κοντά μας».
«Τη αυτή ημέρα, Κυριακή ογδόη από του Πάσχα, την αγίαν Πεντηκοστήν εορτάζομεν. Πνοή βιαία γλωσσοπυρσεύτως νέμει, Χριστός το θείον Πνεύμα τοις Αποστόλοις. Εκκέχυται μεγάλω ενί ήματι Πνεύμ’ αλιεύσι. Ταις των αγίων Αποστόλων πρεσβείαις, Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον ημάς. Αμήν»
Μετά την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς, οι Απόστολοι και οι υπόλοιποι μαθητές του, καθώς και οι γυναίκες που από την αρχή τον είχαν ακολουθήσει, η Παναγία Παρθένος Μαρία η Μητέρα του, περίπου 120 άτομα, γύρισαν στο όρος των Ελαιών στην Ιερουσαλήμ και, μπαίνοντας στο υπερώο, δηλαδή στον πάνω όροφο του σπιτιού εκεί, περίμεναν με προσευχή την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος, σύμφωνα με την υπόσχεση του Σωτήρα Χριστού. Στο μεταξύ εκεί, εξέλεξαν και τον Ματθία και τον συναρίθμησαν με τους ένδεκα Αποστόλους.
Τότε αυτοί πληρωθέντες από το Πνεύμα το Άγιο, άρχισαν να κηρύττουν και να καλούν τους ανθρώπους να βαπτισθούν και να λάβουν κι αυτοί την χάρη του Αγίου Πνεύματος. Ό,τι είχαν ακούσει και ζήσει κοντά στο Χριστό και δεν το είχαν τότε κατανοήσει, τώρα εν Αγίω Πνεύματι το γνώρισαν και το επαγγέλλονται στο λαό.
Τώρα γνωρίζουν ποια είναι η προοπτική της καινής ζωής και που πρέπει να οδηγήσουν το λαό, γι’ αυτό και τους πρώτους τρεις χιλιάδες που βαπτίστηκαν, τους οδηγούν στο Δείπνο της Ζωής, την Τράπεζα της Θείας Ευχαριστίας, όπου στο εξής θα βρίσκεται συναγμένη η Εκκλησία ως σώμα Χριστού, θα τρέφεται με το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου και θα συμμετέχει έτσι στην αιώνια ζωή της Βασιλείας του Θεού.
Με την Πεντηκοστή δεν γεννήθηκε η Εκκλησία ως απλός θεσμός, αλλά ως συνεχής παρουσία της χάριτος του Αγίου Πνεύματος, και γι’ αυτό η Πεντηκοστή δεν είναι ένα γεγονός που συνέβη μια φορά κάποτε, αλλά είναι η ζωή της Εκκλησίας, ως αδιάκοπη κοινωνία του Αγίου Πνεύματος.
Η Πεντηκοστή, αποτελεί τη γενέθλια ημέρα της Εκκλησίας.
Κατερίνα Χουζούρη
Πηγή: ekklisiaonline.gr
- Από εγκεφαλική αιμορραγία πέθανε η δημοσιογράφος Μαρία Αντωνογιαννάκη – Αν έχετε αυτά τα συμπτώματα τρέξτε αμέσως στον γιατρό!
- Η γυναίκα παραπονιόταν ότι ο σκύλος τους την επιτίθεται συνέχεια χωρίς λόγο· ο άντρας δεν την πίστεψε και αποφάσισε να εγκαταστήσει μια κάμερα για να παρακολουθεί τη γυναίκα και τον σκύλο, αλλά αυτό που είδε στην οθόνη τον σόκαρε
- ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΣ ΤΩΡΑ ΣΕ ΠΛΟΙΟ ΣΤΗ ΧΩΡΑ: ΣΕ ΠΑΝΙΚΟ ΟΙ ΕΠΙΒΑΤΕΣ – ΕΧΟΥΜΕ ΕΝΑΝ ΝΕΚΡΟ
- Κατερίνα Καραβάτου – Χρήστος Φερεντίνος: Μόλις μαθεύτnκε η είδηση και κάνει τον γύρο του διαδικτύου
