Η πολυαναμενόμενη επιστροφή των αναδρομικών για τις συντάξεις εξελίσσεται σε μία διαδικασία με πολλά εμπόδια, αδικίες και μακροχρόνιες καθυστερήσεις.
Χιλιάδες συνταξιούχοι που διεκδικούν ποσά από τις περικοπές της περιόδου Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016 βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν κυκεώνα δικαστικών διαδικασιών, κυβερνητικών αποφάσεων και αυστηρών νομοθετικών περιορισμών.
Η αναμονή για την πληρωμή των οφειλόμενων ποσών μπορεί να διαρκέσει έως και τρία χρόνια, παρά το γεγονός ότι οι συνταξιούχοι που έχουν ήδη προσφύγει στη Δικαιοσύνη έχουν δικαιωθεί. Ωστόσο, η καταβολή των αναδρομικών, τα οποία συνοδεύονται από επιτόκιο 6%, δεν αφορά το σύνολο των συνταξιούχων αλλά αποκλειστικά όσους κατέθεσαν αγωγές μέχρι τις 21 Ιουλίου 2020.
Αυτό σημαίνει ότι η πλειοψηφία των συνταξιούχων που υπέστησαν τις ίδιες περικοπές δεν θα δει ποτέ αυτά τα χρήματα, αφού η κυβέρνηση δεν προτίθεται να προχωρήσει σε οριζόντια ρύθμιση που να περιλαμβάνει όλους τους δικαιούχους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, περίπου 900.000 συνταξιούχοι δεν κατέθεσαν αγωγές, χάνοντας έτσι κάθε νομικό δικαίωμα διεκδίκησης των αναδρομικών τους.
Νομικά και οικονομικά εμπόδια
Η πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ) έδωσε νέα πνοή στις δικαστικές διεκδικήσεις των συνταξιούχων, επιτρέποντας την επανεκκίνηση των αγωγών που είχαν κατατεθεί πριν από τον Ιούλιο του 2020. Παρόλα αυτά, το κόστος για την καταβολή των αναδρομικών εκτιμάται σε 2 δισεκατομμύρια ευρώ, γεγονός που δημιουργεί σοβαρούς δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Η κυβέρνηση διατηρεί την πάγια θέση της ότι δεν μπορεί να καλύψει ένα τόσο μεγάλο οικονομικό βάρος και επομένως, τα ποσά θα καταβληθούν μόνο στους 370.000 συνταξιούχους που προσέφυγαν εγκαίρως, εφόσον τελεσιδικήσουν οι δικαστικές αποφάσεις. Για τους υπόλοιπους, η δυνατότητα διεκδίκησης έχει πλέον χαθεί, καθώς οι σχετικές αξιώσεις θεωρούνται παραγεγραμμένες βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας.
Προτεινόμενο Άρθρο
Ούτε 65, ούτε 70: Θα πάθετε Σοκ! Ο Θέμης Αδαμαντίδης είπε για 1η φορά την πραγματική ηλικία του και… «μείναμε»
Αδικες διακρίσεις και νέα δικαστικά εμπόδια
Η Ανωτάτη Γενική Συνομοσπονδία Συνταξιούχων Ελλάδος (ΑΓΣΣΕ) καταγγέλλει την κατάσταση, επισημαίνοντας ότι μετά από μία δεκαετία δικαστικών αγώνων, οι συνταξιούχοι βρίσκονται και πάλι στο ίδιο σημείο. Η απόφαση του ΑΕΔ δεν έδωσε οριστική λύση στο πρόβλημα, αλλά αντίθετα οδηγεί ξανά χιλιάδες πολίτες στα πρωτοβάθμια δικαστήρια.
Επιπλέον, η ίδια η διαδικασία δικαστικής διεκδίκησης δεν είναι εφικτή για όλους. Μόνο ένας στους επτά συνταξιούχους έχει τη δυνατότητα να κινηθεί νομικά, αφού οι υπόλοιποι δεν πληρούν τα αυστηρά κριτήρια που έχουν τεθεί. Αυτό σημαίνει ότι, πέρα από την οικονομική αδικία, δημιουργείται και μία ξεκάθαρη διάκριση μεταξύ των συνταξιούχων, με κάποιους να έχουν πρόσβαση στη Δικαιοσύνη και άλλους να αποκλείονται εξ ολοκλήρου.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για την κοινωνική δικαιοσύνη και την ισότητα, καθώς η κρατική πολιτική φαίνεται να αφήνει εκτός αποζημίωσης τη μεγάλη πλειοψηφία των συνταξιούχων που υπέστησαν τις ίδιες περικοπές. Με δεδομένη τη δυσχερή οικονομική κατάσταση των περισσότερων συνταξιούχων, η καθυστέρηση και η αβεβαιότητα γύρω από την επιστροφή των αναδρομικών εντείνουν την οικονομική πίεση σε μια ήδη ευάλωτη κοινωνική ομάδα.
Τέλος η σύνταξη στα 62 – Τι έρχεται για τους σημερινούς 55άρηδες
Τέλος η σύνταξη στα 62 – Σταδιακή αύξηση των ορίων ηλικίας στους σημερινούς 55άρηδες. Οι αλλαγές θα γίνουν με βάση τη μελέτη της Αναλογιστικής Αρχής, η οποία εκπονείται κάθε τρία χρόνια. Οι σημερινοί 55άρηδες θα βρεθούν στο στόχαστρο των – υπό συζήτηση – αλλαγών στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης. Στο τέλος του 2026 η ελληνική κυβέρνηση θα κληθεί να αποφασίσει αν και πώς θα αυξηθούν τα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης από 1/1/2027, με βάση τις εξελίξεις στο προσδόκιμο ζωής.
Οι όποιες αλλαγές θα γίνουν, όπως αναφέρουν Τα Νέα, με βάση τη μελέτη της Αναλογιστικής Αρχής, η οποία εκπονείται κάθε τρία χρόνια και θα αποτυπώσει – όπως δείχνουν τα στοιχεία – αύξηση του προσδόκιμου ζωής, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης των ορίων.
Πρόσφατη μελέτη της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής δείχνει ότι το 2030 τα νομοθετημένα όρια ηλικίας των 62 και 67 ετών θα αυξηθούν κατά ενάμιση έτος. Το αν αυτή η αύξηση θα είναι προοδευτική από το 2027 έως το 2030 ή θα εφαρμοστεί μονομιάς από 1/1/2027 θα εξαρτηθεί από τον τρόπο σύνδεσης του προσδόκιμου ζωής με τα όρια ηλικίας.
Εάν η αύξηση γίνει σταδιακά, όπως αναφέρουν Τα Νέα, είναι πιθανό να εφαρμοστεί το μοντέλο των αλλαγών που έγιναν την περίοδο 2015-2021, όταν κάθε χρόνο μεταβάλλονταν τα όρια συνταξιοδότησης. Στην περίπτωση αυτή, ασφαλισμένοι που θα κλείσουν το 62ο έτος το 2027 μπορεί να συνταξιοδοτηθούν στα 62,6 έτη, όσοι το 2028 στα 62,9 έτη και όσοι το 2030 στα 63,5 έτη.
Δύο κατηγορίες
Σήμερα τα όρια ηλικίας έχουν «κλειδώσει» σε δύο κατηγορίες:
Στα 62 έτη, με την προϋπόθεση συμπλήρωσης 40 ετών ασφάλισης (12.000 ένσημα).
Στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης (4.500 ένσημα). Πηγές του υπουργείου Εργασίας τονίζουν ότι δεν προβλέπεται άμεση αύξηση, καθώς η Ελλάδα έχει περιθώριο χρόνου σε σχέση με άλλες χώρες, για δύο λόγους:
Μετά την πίεση της τρόικας, από 1/1/2013 τα όρια αυξήθηκαν στα 62 και 67 έτη, περισσότερο από ό,τι θα προέκυπτε με βάση τον νόμο του 2010. Με τον Νόμο 4336/2015 αυξήθηκαν σε όλα τα ενδιάμεσα όρια. Ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση υπογραμμίζουν ότι τρεις δημογραφικοί δείκτες θα κρίνουν τις αλλαγές μετά το 2027:
Ο δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων άνω των 65 προς τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό, που οδεύει προς το 60% από 39% σήμερα. Ο δείκτης γήρανσης, καθώς για κάθε 170 ηλικιωμένους αντιστοιχούν 100 νέοι εργάσιμης ηλικίας.
Ο δείκτης γονιμότητας, που βελτιώθηκε οριακά από 1,3 παιδιά το 2018 σε 1,5 το 2022, αλλά παραμένει χαμηλότερος από το 2,1 των ανεπτυγμένων χωρών. Η υπογεννητικότητα είναι το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα, όπως φαίνεται από το ισοζύγιο γεννήσεων – θανάτων, που παραμένει ελλειμματικό και διπλασιάστηκε σε μια πενταετία, από -33.856 άτομα το 2018 σε -64.706 το 2022.
Θρίλερ στον Βόλο μετά από τον θάνατο βρέφους
Σάλος έχει προκληθεί στη τοπική κοινωνία του Βόλου ύστερα από τον θάνατο βρέφους λίγο πριν αυτό έρθει στη ζωή με τον γιατρό να αρνείται τις κατηγορίες για αμέλεια. Όλο το ρεπορτάζ. Για τον θάνατο ενός βρέφους που δεν πρόλαβε να έρθει στη ζωή κάθισε στο εδώλιο γιατρός του Βόλου στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Βόλου, αντιμετωπίζοντας την κατηγορία της ιατρικής αμέλειας. Ο γιατρός αρνείται όλες τις κατηγορίες υποστηρίζοντας ότι τήρησε όλα τα προβλεπόμενα ως όφειλε. Όλο το ρεπορτάζ. Τί υποστηρίζει ο γιατρός στον Βόλο μετά το τραγικό συμβάν; Σύμφωνα με το κατηγορητήριο το περιστατικό σημειώθηκε το 2021 όταν το έμβρυο κατέληξε λίγες ώρες πριν τη γέννα, αφού δεν είχε οξυγόνο. Προκλήθηκε δηλαδή ενδομήτρια υποξία. Η υπόθεση αφορά τις συνθήκες παρακολούθησης της εγκυμοσύνης και τη διαχείριση του περιστατικού από τον θεράποντα γιατρό.
Η τότε 27χρονη μητέρα είχε μεταβεί με πόνους στο Γενικό Νοσοκομείο Βόλου μία Πέμπτη, μεσημέρι του Αυγούστου το 2021 αλλά διαπιστώθηκε ότι ο τοκετός δεν είχε ξεκινήσει. Η γυναίκα αποχώρησε και επέστρεψε στο Γενικό Νοσοκομείο Βόλου την επόμενη μέρα, το απόγευμα. Είχε διαστολή 4 εκατοστών όπως διαπιστώθηκε στο Αχιλλοπούλειο.
Ο εφημερεύων γιατρός έκρινε ότι δεν υπήρχε κάποιο πρόβλημα και είπε ότι ο τοκετός θα γινόταν φυσιολογικά. Η 27χρονη εισήχθη στη Γυναικολογική Κλινική και το Σάββατο το μεσημέρι της έβαλαν ζώνη και διαπιστώθηκε ότι το βρέφος ήταν καλά. Όμως, όταν έγινε επανέλεγχος στις 4 το απόγευμα, ο γιατρός δεν άκουγε πλέον το μωρό.
Η γυναίκα γέννησε στις 9 το βράδυ με φυσιολογικό τοκετό που προκλήθηκε με τεχνητούς πόνους και το παιδί γεννήθηκε νεκρό. Από την πλευρά του γιατρού, αρνείται τις κατηγορίες για οποιαδήποτε αμέλεια και υποστηρίζει ότι ακολούθησε όλα τα προβλεπόμενα ιατρικά πρωτόκολλα καθώς επίσης ότι προέβη σε όλες τις ενέργειες που όφειλε.
Επισημαίνει μάλιστα πως πρόκειται για ένα ενδεχόμενο που μπορεί να συμβεί αν και σπάνια, ακόμη και σε απολύτως φυσιολογικές κυήσεις. Το δικαστήριο αποφάσισε τη διακοπή της δίκης και όρισε νέα δικάσιμο για τις 5 Φεβρουαρίου, οπότε και αναμένεται να συνεχιστεί η εξέταση των μαρτύρων και η απολογία του κατηγορουμένου.
