Σοβαρά ερωτήματα για το πώς ελέγχονται – ή μάλλον δεν ελέγχονται – οι εγκαταστάσεις προπανίου στη χώρα, εγείρει η υπόθεση της φονικής έκρηξης στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα που άφησε πίσω της πέντε νεκρές γυναίκες. Το πόρισμα της Πυροσβεστικής, που δόθηκε στη δημοσιότητα, σε συνδυασμό με όσα αποκαλύφθηκαν στη δημόσια συζήτηση που ακολούθησε, αναδεικνύουν ένα κρίσιμο θεσμικό κενό: Την απουσία ελέγχου στην ίδια την κατασκευή των δικτύων προπανίου. Σε αντίθεση με τις εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο, οι οποίες υπόκεινται σε ελέγχους, οι εγκαταστάσεις προπανίου βρίσονται σε ένα θεσμικό κενό.
Όπως προκύπτει από τις δηλώσεις του ενεργειακού Επιθεωρητή Μιχάλη Χριστοδουλίδη, που μίλησε σήμερα το πρωί στον Μάχη FM, οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται σήμερα δεν αφορούν την τεχνική επάρκεια και την ασφάλεια των δικτύων προπανίου, αλλά περιορίζονται αποκλειστικά στα μέτρα πυροπροστασίας. Αφορούν δηλαδή επί της ουσίας το τι μπορεί να γίνει αφού εκδηλωθεί μια έκρηξη και όχι στο αν η εγκατάσταση έχει γίνει σωστά πριν από αυτό για να αποφευχθεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Άλλο πυροπροστασία, άλλο κατασκευή
Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν, η Πυροσβεστική Υπηρεσία ελέγχει τα μέτρα πυροπροστασίας των εγκαταστάσεων: αν υπάρχουν πυροσβεστήρες, συστήματα κατάσβεσης, έξοδοι κινδύνου και γενικά αν πληρούνται οι προϋποθέσεις αντιμετώπισης ενός συμβάντος. Δεν ελέγχει, όμως, και ούτε έχει αρμοδιότητα να ελέγξει, αν το δίκτυο προπανίου έχει κατασκευαστεί σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές.
Ζητήματα όπως η διατομή των σωληνώσεων, το είδος των υλικών, η αντιδιαβρωτική προστασία των θαμμένων σωλήνων, οι επιστρώσεις, ο εγκιβωτισμός σε άμμο και αδρανή υλικά, δεν ελέγχονται από κανέναν δημόσιο φορέα. Όπως τονίστηκε χαρακτηριστικά, η Πυροσβεστική «καλά κάνει και δεν τα ελέγχει», καθώς δεν πρόκειται για αντικείμενό της ούτε για δίκτυα χαμηλής επικινδυνότητας.
Φωτιά στο εργοστάσιο της «Βιολάντα» στα Τρίκαλα.
Το κενό μετά το 2014 και η ανυπαρξία ελέγχων
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά στο 2014. Μέχρι τότε, υπήρχε έλεγχος των μελετών και των κατασκευών από τις Πολεοδομίες και τις Περιφέρειες. Μετά την είσοδο της χώρας στα μνημόνια, οι αρμοδιότητες αυτές αφαιρέθηκαν στο πλαίσιο των αλλαγών που επιβλήθηκαν, μεταξύ άλλων, μέσω της λεγόμενης «εργαλειοθήκης του ΟΟΣΑ».
Το αποτέλεσμα ήταν οι έλεγχοι αυτοί να καταργηθούν χωρίς να μεταφερθούν σε κάποιον άλλο φορέα. Δεν δημιουργήθηκε νέος μηχανισμός, δεν ορίστηκε νέα αρμόδια αρχή. Από εκείνο το σημείο και μετά, το κενό παρέμεινε.
Σήμερα, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις, η ευθύνη για την ορθή κατασκευή ενός δικτύου προπανίου βαραίνει αποκλειστικά τον μηχανικό και την υπεύθυνη δήλωσή του. Ο μηχανολόγος καλείται να δηλώσει ότι η εγκατάσταση κατασκευάστηκε σύμφωνα με τη μελέτη, χωρίς να υπάρχει ανεξάρτητος έλεγχος που να επιβεβαιώνει στην πράξη ότι τηρήθηκαν οι προβλέψεις.
Σε εγκαταστάσεις υψηλής επικινδυνότητας, όπως τα δίκτυα προπανίου, αυτό δημιουργεί – όπως ειπώθηκε – συνθήκες «ωρολογιακής βόμβας». Ιδίως αν ο μηχανικός δεν είναι παρών στην κατασκευή ή αν υπάρξουν αποκλίσεις από τη μελέτη χωρίς έλεγχο.
Ένα ζήτημα με ευρύτερες προεκτάσεις
Προτεινόμενο Άρθρο
Εκτόξευση Μητσοτάκη σε νέα δημοσκόπηση και καταλληλότερος για πρωθυπουργός
Η υπόθεση της Βιολάντα δεν αφορά μόνο ένα μεμονωμένο δυστύχημα. Φέρνει στην επιφάνεια ένα συστημικό πρόβλημα, που αφορά εγκαταστάσεις προπανίου σε όλη τη χώρα: Βιομηχανίες, αποθήκες, επιχειρήσεις και υποδομές, για τις οποίες κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα αν έχουν κατασκευαστεί και λειτουργούν με βάση τις προβλεπόμενες τεχνικές προδιαγραφές.
“Ήταν γεμάτη” ΕΚΤΑΚΤΟ για το εργοστάσιο Βιολάντα τρεις μήνες αργότερα
Η τραγωδία που συγκλόνισε το πανελλήνιο, η έκρηξη στο εργοστάσιο της Βιολάντα που μετέτρεψε έναν χώρο εργασίας σε επίγειο κολαστήριο και στοίχισε τη ζωή σε πέντε ανυποψίαστες γυναίκες, περνά πλέον σε μια νέα, σκοτεινή φάση. Οι αποκαλύψεις που φέρνει στο φως η εργαστηριακή ανάλυση του Γενικού Χημείου του Κράτους κόβουν την ανάσα και προκαλούν παγωμάρα. Δεν πρόκειται απλώς για ένα δυστύχημα· πρόκειται για μια εφιαλτική συγκέντρωση εκρηκτικών υλών που είχε «ποτίσει» τα πάντα: τον αέρα, το χώμα, ακόμα και τα δομικά υλικά του εργοστασίου.
Σύμφωνα με τις συγκλονιστικές εκθέσεις που αποκαλύπτει το Athensmagazine.gr, η έκρηξη ήταν το αποτέλεσμα μιας εκτεταμένης και τρομακτικής διαρροής υγραερίου, η οποία είχε λάβει διαστάσεις που ξεπερνούν κάθε φαντασία. Το «αόρατο δολοφονικό κοκτέιλ» από προπάνιο, αρωματικούς υδρογονάνθρακες και θείο δεν βρισκόταν μόνο στο σημείο μηδέν, αλλά είχε απλωθεί σαν θηλιά γύρω από ολόκληρη την περιοχή.
Ίσως το πιο ανατριχιαστικό στοιχείο της έρευνας είναι το γεγονός ότι η παρουσία του υγραερίου ανιχνεύθηκε ακόμα και σε «τυφλό δείγμα» χώματος, το οποίο ελήφθη σε απόσταση 100 μέτρων μακριά από το εργοστάσιο! Αυτό το εύρημα καταδεικνύει το μέγεθος της διαρροής: το υγραέριο είχε διαποτίσει το υπέδαφος και τον αέρα σε μια τεράστια ακτίνα, μετατρέποντας την περιοχή σε μια ωρολογιακή βόμβα έτοιμη να εκραγεί με την παραμικρή σπίθα.
24 δείγματα «φωτιά» στα χέρια του ανακριτή
Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ) και η Εισαγγελία Πρωτοδικών Τρικάλων κινήθηκαν με ταχύτητα, συλλέγοντας συνολικά 24 δείγματα στις 5 και 6 Φεβρουαρίου 2026. Η ακτινογραφία της καταστροφής περιλαμβάνει:
16 δείγματα χωμάτων που «μιλούν» για το τι συνέβαινε κάτω από την επιφάνεια.
2 δείγματα υγραερίου απευθείας από τις πηγές.
1 δείγμα φελιζόλ που λειτούργησε ως «σφουγγάρι» αερίων.
1 δείγμα υλικού από το δάπεδο.
3 δείγματα αέρα που αποδεικνύουν τι ανέπνεαν οι εργάτριες πριν το μοιραίο τέλος.
Τα αποτελέσματα στάλθηκαν στον Ανακριτή Τρικάλων στα μέσα Μαρτίου και τα στοιχεία είναι συντριπτικά.
Η έρευνα εστίασε σε μια οπή στον τσιμεντένιο τοίχο του υπογείου, η οποία φαίνεται να επικοινωνούσε με το εσωτερικό της κατασκευής. Εκεί, ο αέρας ήταν κυριολεκτικά κορεσμένος από προπάνιο, ισοβουτάνιο και βουτάνιο. Το πιο ανησυχητικό; Οι χημικοί σημειώνουν ότι οι ποσότητες που προσδιορίστηκαν εργαστηριακά ενδέχεται να είναι πολύ χαμηλότερες από τις πραγματικές, καθώς τεράστιες ποσότητες αερίων διέφυγαν στην ατμόσφαιρα κατά τη στιγμή της δειγματοληψίας. Με απλά λόγια, η συγκέντρωση των εκρηκτικών αερίων στο υπόγειο ήταν πιθανότατα εφιαλτική.
Τα νούμερα που καταγράφονται στις εκθέσεις προκαλούν ίλιγγο. Σε δείγμα φελιζόλ που συλλέχθηκε από την τάφρο του σωλήνα υγραερίου, ανιχνεύθηκε η εξωπραγματική ποσότητα των 3.893 mg/Kg προπανίου, συνοδευόμενη από υψηλές συγκεντρώσεις ισοβουτανίου και βουτανίου.
Όμως ο κίνδυνος δεν σταματούσε εκεί. Στο ίδιο δείγμα βρέθηκε ένα «πανόραμα» επικίνδυνων χημικών: αρωματικοί υδρογονάνθρακες όπως τολουόλιο, ξυλόλιο, τριμέθυλο-βενζόλιο και ναφθαλένιο. Πρόκειται για ουσίες τοξικές, πτητικές και εξαιρετικά εύφλεκτες, που συνέθεσαν ένα σκηνικό θανάτου.
Η «δυσάρεστη οσμή» και το όξινο χώμα
Οι ειδικοί του Χημείου που εξέτασαν τα δείγματα από τις δύο υπέργειες δεξαμενές (που περιείχαν προπάνιο σε ποσοστό έως 89%) σημείωσαν ότι οι φιάλες «αναδίδουν δυσάρεστη οσμή θειούχων οργανικών ενώσεων». Η παρουσία θείου και θειούχων ενώσεων εντοπίστηκε σε όλα τα δείγματα χώματος γύρω από τον αγωγό LPG, ενώ σε ορισμένα σημεία το χώμα είχε καταστεί «όξινο», δείγμα της χημικής αλλοίωσης που είχε υποστεί από την παρατεταμένη έκθεση στις ουσίες.
- Εκτόξευση Μητσοτάκη σε νέα δημοσκόπηση και καταλληλότερος για πρωθυπουργός
- ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΜΑΙΟΥ – ΑΛΛΑΞΑΝ ΞΑΝΑ ΤΙΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ – ΟΛΕΣ ΟΙ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΑΝΑ ΤΑΜΕΙΟ
- “Η τρανς έδινε τις εντολές” Σπάνε τη σιωπή τους μέσα από τη φυλακή για την 19χρονη Μυρτώ
- “ΕΦΥΓΕ” ΣΟΚ – ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΙΔΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΗΤΕΡΑ ΤΗΣ 19ΧΡΟΝΗΣ ΜΥΡΤΟΥΣ ΤΩΡΑ
