Μετά από δύο δύσκολες περιόδους με χαμηλές παραγωγές και τιμές-ρεκόρ, η αγορά του ελαιολάδου δείχνει να βρίσκει ξανά την ισορροπία της. Οι πρώτες ενδείξεις μιλούν για καλή σοδειά και σταθεροποίηση της κατανάλωσης.
Πόσο θα κοστίζει φέτος το ελαιόλαδο!
Μετά από δύο χρόνια έντονης αστάθειας, η φετινή ελαιοκομική χρονιά φαίνεται να επαναφέρει την αγορά του ελαιολάδου σε φυσιολογική τροχιά. Οι εκτιμήσεις για τη συνολική μεσογειακή παραγωγή φτάνουν τους 2 εκατ. τόνους, με την Ισπανία να οδηγεί με περίπου 1,4 εκατ. τόνους, την Ιταλία να ανακάμπτει στους 300.000 και την Ελλάδα να κυμαίνεται μεταξύ 200.000 και 250.000 τόνων — ποσότητα που χαρακτηρίζεται «καλή» και ικανή να καλύψει τόσο την εγχώρια αγορά όσο και τις εξαγωγές.
Η αγορά δείχνει σημάδια ισορροπίας.
Σύμφωνα με τον Μανώλη Γιαννούλη, πρόεδρο της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου, «η αγορά φαίνεται να έχει επανέλθει σε μια ισορροπημένη κατάσταση, μετά τις δύο ιστορικά χαμηλές παραγωγές που οδήγησαν σε εκτόξευση των τιμών». Όπως εξηγεί, η σταθεροποίηση της παραγωγής δίνει ανάσα στους παραγωγούς, αλλά και στους καταναλωτές που είχαν δει τις τιμές να ξεπερνούν κάθε προηγούμενο.
Τιμές που επιτρέπουν κατανάλωση και εισόδημα.
Το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, που πριν δύο χρόνια άγγιξε τα 10 ευρώ το κιλό για τον παραγωγό, αναμένεται φέτος να κινηθεί μεταξύ 4 και 5 ευρώ το κιλό, κάτι που μεταφράζεται σε λιανική τιμή 7 έως 8 ευρώ. Όπως σημειώνει ο κ. Γιαννούλης, «πρόκειται για μια τιμή που επιτρέπει στον καταναλωτή να αγοράσει, αλλά και στον παραγωγό να καλύψει το κόστος καλλιέργειας και να του μείνει εισόδημα».
Η σταθεροποίηση θεωρείται σημαντική, αφού οι υπερβολικές αυξήσεις των προηγούμενων ετών μείωσαν αισθητά την κατανάλωση, οδηγώντας αρκετά νοικοκυριά σε περιορισμό ή ακόμη και υποκατάσταση του ελαιολάδου με φθηνότερα έλαια.
Πόσο θα κοστίζει φέτος το ελαιόλαδο!
Μετά από δύο χρόνια έντονης αστάθειας, η φετινή ελαιοκομική χρονιά φαίνεται να επαναφέρει την αγορά του ελαιολάδου σε φυσιολογική τροχιά. Οι εκτιμήσεις για τη συνολική μεσογειακή παραγωγή φτάνουν τους 2 εκατ. τόνους, με την Ισπανία να οδηγεί με περίπου 1,4 εκατ. τόνους, την Ιταλία να ανακάμπτει στους 300.000 και την Ελλάδα να κυμαίνεται μεταξύ 200.000 και 250.000 τόνων — ποσότητα που χαρακτηρίζεται «καλή» και ικανή να καλύψει τόσο την εγχώρια αγορά όσο και τις εξαγωγές.
Η αγορά δείχνει σημάδια ισορροπίας.
Σύμφωνα με τον Μανώλη Γιαννούλη, πρόεδρο της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου, «η αγορά φαίνεται να έχει επανέλθει σε μια ισορροπημένη κατάσταση, μετά τις δύο ιστορικά χαμηλές παραγωγές που οδήγησαν σε εκτόξευση των τιμών». Όπως εξηγεί, η σταθεροποίηση της παραγωγής δίνει ανάσα στους παραγωγούς, αλλά και στους καταναλωτές που είχαν δει τις τιμές να ξεπερνούν κάθε προηγούμενο.
Τιμές που επιτρέπουν κατανάλωση και εισόδημα.
Το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, που πριν δύο χρόνια άγγιξε τα 10 ευρώ το κιλό για τον παραγωγό, αναμένεται φέτος να κινηθεί μεταξύ 4 και 5 ευρώ το κιλό, κάτι που μεταφράζεται σε λιανική τιμή 7 έως 8 ευρώ. Όπως σημειώνει ο κ. Γιαννούλης, «πρόκειται για μια τιμή που επιτρέπει στον καταναλωτή να αγοράσει, αλλά και στον παραγωγό να καλύψει το κόστος καλλιέργειας και να του μείνει εισόδημα».
Η σταθεροποίηση θεωρείται σημαντική, αφού οι υπερβολικές αυξήσεις των προηγούμενων ετών μείωσαν αισθητά την κατανάλωση, οδηγώντας αρκετά νοικοκυριά σε περιορισμό ή ακόμη και υποκατάσταση του ελαιολάδου με φθηνότερα έλαια.
Ελαιόλαδο: Ποιοι κινδυνεύουν με πρόστιμο για χρήση τενεκέ
Η ώρα της «ψηφιακής εποχής» για την ελαιοπαραγωγή έφτασε και μαζί της έρχονται αυστηρά πρόστιμα για όσους αδιαφορήσουν. Η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ 77979/2025) ενεργοποιεί το Ελαιοκομικό Μητρώο, το οποίο εισάγει πλήρη ηλεκτρονική καταγραφή των ελαιόδεντρων, των ποικιλιών και της παραγωγής σε όλη τη χώρα.
Στόχος είναι ο έλεγχος της παραγωγής και της διακίνησης του ελαιολάδου, από το χωράφι μέχρι το λιοτρίβι. Όμως, για όσους δεν συμμορφωθούν, προβλέπονται πρόστιμα που ξεκινούν από 100 ευρώ και φτάνουν έως τα 5.000 ευρώ, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξουν και άλλες κυρώσεις.
Όπως ορίζει η απόφαση, όλοι οι πολίτες που διαθέτουν από 21 ελαιόδεντρα και πάνω υποχρεούνται να δηλώσουν τα στοιχεία τους στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του Ελαιοκομικού Μητρώου (μέσω gov.gr ή ΥΠΑΑΤ) μέχρι τον Μάρτιο του 2026.
✅ Οι τρεις υποχρεώσεις για όσους έχουν ελιές
1️⃣ Υποβολή δήλωσης Ε3
Όσοι αποκτούν αγροτικό εισόδημα πρέπει να υποβάλουν τη σχετική δήλωση Ε3. Η μη υποβολή ή η καθυστέρηση επιφέρει πρόστιμο έως 100 ευρώ.
2️⃣ Δήλωση συγκομιδής στο Ελαιοκομικό Μητρώο
Αφορά όσους διαθέτουν πάνω από 20 ελαιόδεντρα, ακόμη κι αν δεν μαζεύουν ελιές ή δεν παράγουν λάδι. Η δήλωση γίνεται από 1 Οκτωβρίου έως 31 Μαΐου του επόμενου έτους και περιλαμβάνει ΑΦΜ, ποικιλία, κωδικό ελαιοτεμαχίου και ποσότητες συγκομιδής.
Η μη δήλωση ή ανακριβής δήλωση επιφέρει «τσουχτερά» πρόστιμα:
21–50 δέντρα → 100 €
51–100 δέντρα → 500 €
101–500 δέντρα → 1.000 €
501–1.000 δέντρα → 3.000 €
Προτεινόμενο Άρθρο
ΣΟΚ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΠΑΜΠΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟ: ΤΙ ΕΠΑΘΕ Η ΚΟΡΗ ΤΟΥ
Πάνω από 1.001 δέντρα → 5.000 €
3️⃣ Δήλωση στον ΕΦΚΑ για συνταξιούχους με αγροτικό εισόδημα
Όσοι συνταξιούχοι αποκτούν έσοδα από ελιές πρέπει να υποβάλουν δήλωση στην πλατφόρμα «Δήλωση Απασχόλησης Συνταξιούχων». Η παράλειψη ή η εκπρόθεσμη υποβολή επισύρει βαριές κυρώσεις: απώλεια 12 μηνιαίων συντάξεων (κύριας και επικουρικής).
Το νέο σύστημα φέρνει μαζί του και το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής για τη μεταφορά ελαιοκάρπου. Ο πρόεδρος των Μικρών Συνεταιρισμών της ΕΘΕΑΣ, Μύρων Χιλετζάκης, εξήγησε:
«Από 1η Νοεμβρίου υποχρεούνται όλοι οι παραγωγοί που είναι στο κανονικό καθεστώς —δηλαδή όσοι εκδίδουν τιμολόγια— να συνοδεύουν όλα τα αγροτικά προϊόντα, και φυσικά τον ελαιόκαρπο, με ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής από το χωράφι προς το λιοτρίβι. Αυτό μας δυσκολεύει γιατί πολλές φορές οι παραγωγοί δεν έχουν τη γνώση αλλά ούτε και ίντερνετ πολλές φορές».
Η ψηφιοποίηση της διαδικασίας αποσκοπεί στη διαφάνεια και την ιχνηλασιμότητα του προϊόντος, ωστόσο προκαλεί προβληματισμό στους μικρούς παραγωγούς που θεωρούν τη νέα διαδικασία περίπλοκη.
Την ίδια ώρα, στην Κρήτη —τη μεγαλύτερη ελαιοπαραγωγό περιοχή της χώρας— υπάρχουν ανησυχίες, καθώς, λόγω παρατυπιών που εντόπισε το Ελεγκτικό Συνέδριο, η Περιφέρεια κινδυνεύει να μείνει χωρίς φυτοπροστατευτικά προϊόντα, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την παραγωγή της φετινής χρονιάς.
Η νέα ρύθμιση, πάντως, είναι σαφές ότι σηματοδοτεί μια ριζική αλλαγή στη διαχείριση του ελαιολάδου στην Ελλάδα, με αυστηρό έλεγχο από το χωράφι έως το τραπέζι του καταναλωτή. Οι παραγωγοί καλούνται πλέον να τηρούν κανόνες και να δηλώνουν με ακρίβεια κάθε στάδιο της παραγωγής, διαφορετικά οι «τσουχτερές» ποινές δεν θα αργήσουν να επιβληθούν.
Τεράστια ανατροπή με την τιμή στο ελαιόλαδο
Η απότομη πτώση τιμών φέρνει ανάσα στα νοικοκυριά, αλλά πιέζει ασφυκτικά τους παραγωγούς σε μια αγορά γεμάτη αποθέματα και φθηνές εισαγωγές.
Μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, το ελαιόλαδο διένυσε μια διαδρομή που δύσκολα συναντά κανείς σε βασικό διατροφικό προϊόν. Από σύμβολο ακρίβειας και «πολυτέλειας» για το ελληνικό τραπέζι, επιστρέφει σταδιακά σε τιμές που θυμίζουν παλιότερες εποχές. Στα ράφια των σούπερ μάρκετ η εικόνα είναι πλέον ξεκάθαρη: τα καρτελάκια αλλάζουν, οι προσφορές πληθαίνουν και ο καταναλωτής ανασαίνει.
Η ανακούφιση αυτή, ωστόσο, έχει και μια σκοτεινή πλευρά. Την ώρα που οι τιμές πέφτουν, οι Έλληνες παραγωγοί βλέπουν τα έσοδά τους να συρρικνώνονται, παρότι η φετινή παραγωγή είναι μειωμένη. Το παράδοξο εξηγείται από τις διεθνείς ισορροπίες, που αποδεικνύονται ισχυρότερες από τα εγχώρια δεδομένα και καθορίζουν τις εξελίξεις σε όλη τη Μεσόγειο.
Καθοριστικό ρόλο παίζει η μαζική είσοδος φθηνού ελαιολάδου από τρίτες χώρες, με πρωταγωνιστές την Τυνησία και την Τουρκία. Οι ποσότητες που φτάνουν στην ευρωπαϊκή αγορά είναι μεγάλες και οι τιμές ιδιαίτερα ανταγωνιστικές, δημιουργώντας μια ασφυκτική πίεση σε όλη την αλυσίδα. Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά που «πλημμυρίζει» από προϊόν, ανεξαρτήτως της εγχώριας παραγωγής.
Στην ίδια κατεύθυνση λειτουργούν και τα αποθέματα που διατηρήθηκαν από την προηγούμενη χρονιά. Πολλοί παραγωγοί επέλεξαν να κρατήσουν ποσότητες, ελπίζοντας σε καλύτερες τιμές. Όταν όμως το διεθνές περιβάλλον γύρισε απότομα, τα αποθέματα αυτά μετατράπηκαν σε βαρίδι, εμποδίζοντας οποιαδήποτε ανοδική αντίδραση.
Στον παγκόσμιο «χάρτη» του ελαιολάδου, τον τόνο συνεχίζει να δίνει η Ισπανία. Ως ο μεγαλύτερος παραγωγός διεθνώς, καθορίζει τις τιμές αναφοράς για όλους. Αυτή την περίοδο, το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο εκεί κινείται σε επίπεδα που δύσκολα αφήνουν περιθώρια διαφοροποίησης στις υπόλοιπες χώρες, συμπαρασύροντας και την ελληνική αγορά.
Η πίεση αυτή αποτυπώνεται έντονα στις τιμές παραγωγού. Εκεί που στην αρχή της σεζόν οι συμφωνίες έκλειναν κοντά στα 8 ευρώ το κιλό, σήμερα οι περισσότερες πράξεις κινούνται αισθητά χαμηλότερα. Για πολλούς ελαιοπαραγωγούς, τα επίπεδα αυτά δεν επαρκούν ούτε για την κάλυψη του αυξημένου κόστους καλλιέργειας, ενέργειας και εργατικών, πόσο μάλλον για να αφήσουν καθαρό εισόδημα.
Την ίδια στιγμή, η κατανάλωση δεν επανέρχεται με την ταχύτητα που θα περίμενε κανείς. Τα χρόνια της ακρίβειας ανάγκασαν πολλά νοικοκυριά να στραφούν σε εναλλακτικά φυτικά έλαια και η επιστροφή στο ελαιόλαδο γίνεται σταδιακά. Η ζήτηση, λοιπόν, παραμένει συγκρατημένη, ενώ ο ανταγωνισμός από εισαγόμενα προϊόντα χαμηλής τιμής εντείνεται.
Για τον καταναλωτή, η εικόνα στο ράφι είναι σαφώς καλύτερη. Τα επώνυμα εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα, που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν απλησίαστα, πωλούνται πλέον αισθητά φθηνότερα, με τις προσφορές να κατεβάζουν ακόμα περισσότερο τον πήχη. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στο απλό ελαιόλαδο, όπου οι τιμές έχουν υποχωρήσει σημαντικά σε σχέση με την περσινή χρονιά.
Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι η μεγάλη πτώση έχει ολοκληρωθεί και πως το επόμενο διάστημα θα υπάρξει σταθεροποίηση. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου, η παγκόσμια παραγωγή παραμένει υψηλή, γεγονός που περιορίζει τις πιθανότητες νέας ανόδου. Για τα νοικοκυριά, αυτό μεταφράζεται σε πιο προσιτό ελαιόλαδο. Για τους παραγωγούς, όμως, η «επιστροφή στην κανονικότητα» μοιάζει περισσότερο με καθημερινό αγώνα επιβίωσης.
