Νέα στοιχεία για σοβαρές παραλείψεις και επικίνδυνες συνθήκες στο δίκτυο παροχής προπανίου έρχονται στο φως της δημοσιότητας, αναφορικά με την φονική έκρηξη στο εργοστάσιο της Βιολάντα. Σύμφωνα με πληροφορίες του δημοσιογράφου Βασίλη Λαμπρόπουλου, η υπόθεση αποκτά διαστάσεις μεγάλου διαχειριστικού και λειτουργικού σκανδάλου, με ευθύνες που ξεπερνούν τα όρια ενός απλού εργατικού δυστυχήματος.
Συνολικά 15 εργαζόμενοι της μονάδας έχουν καταθέσει ότι αντιλήφθηκαν διαρροή προπανίου πριν από την έκρηξη και είχαν ενημερώσει τους αρμόδιους. Οι καταθέσεις αυτές δεν είναι μεμονωμένες αλλά επαναλαμβανόμενες, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπήρχε μια διαρκής κατάσταση επικίνδυνης λειτουργίας που είχε γίνει αντιληπτή από περισσότερα από ένα άτομα και σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.
Από τα πιο κρίσιμα στοιχεία που έχουν προκύψει είναι η κατάθεση ενός τεχνικού εμπειρογνώμονα, τον οποίο είχε προσλάβει πριν πέντε μήνες ο υπεύθυνος του εργοστασίου για να ελέγξει τα προβλήματα στις σωληνώσεις και στις δεξαμενές. Ο τεχνικός αυτός, βάσει των υπηρεσιών που του ζητήθηκαν, είχε επισημάνει σοβαρές ελλείψεις και είχε προειδοποιήσει εγκαίρως για τον κίνδυνο. Οι προβληματικές σημάνσεις και οι μη ασφαλείς εγκαταστάσεις, όπως ανέφερε, μπορούσαν να οδηγήσουν σε δυστυχήματα, ειδικά σε ένα δίκτυο που διαχειρίζεται ιδιαίτερα εύφλεκτο αέριο όπως το προπάνιο.
Για 30.000 ευρώ δεν αποφεύχθηκε η τραγωδία στη Βιολάντα
Το πλέον σημαντικό σημείο στην κατάθεσή του ήταν ότι είχε ζητήσει 30.000 ευρώ για την πλήρη επισκευή και ανακαίνιση του δικτύου παροχής προπανίου, τόσο στο τμήμα που τελικά έγινε η έκρηξη όσο και σε άλλα τμήματα της μονάδας. Το κόστος αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, ήταν απαραίτητο για να εξασφαλιστεί η λειτουργική ασφάλεια και να αποφευχθούν μελλοντικά ατυχήματα. Παρ’ όλα αυτά, η εν λόγω πρόταση δεν εγκρίθηκε και τα χρήματα δε δόθηκαν ποτέ.
Με άλλα λόγια, ένα ποσό της τάξης των 30.000 ευρώ θα μπορούσε να αποτρέψει τη μετέπειτα τραγωδία, σύμφωνα με τα λεγόμενα του ειδικού. Η άρνηση όμως των υπευθύνων να χρηματοδοτήσουν αυτές τις προβλεπόμενες ενέργειες αφήνει αναπάντητα ερωτήματα για το αν η έκρηξη ήταν πραγματικά απρόβλεπτη ή αποτέλεσμα συστηματικής αμέλειας.
Κατασκευαστικά λάθη
Επιπλέον, από την αυτοψία που πραγματοποιήθηκε μετά το δυστύχημα, διαπιστώθηκε ότι οι σωληνώσεις παρουσίαζαν σειρά κατασκευαστικών λαθών. Ήταν εγκατεστημένες χωρίς επαρκή θωράκιση, σε σημεία κοντά στο έδαφος, με προβληματικές συνδέσεις που είχαν ως αποτέλεσμα οξείδωση και φθορές. Αυτές οι συνθήκες αυξάνουν δραματικά τον κίνδυνο διαρροών, ειδικά όταν πρόκειται για δίκτυο που μεταφέρει εύφλεκτο αέριο υπό πίεση.
Σχεδόν 20 χρόνια χωρίς πιστοποιητικό καλής λειτουργίας
Οι δεξαμενές στο εργοστάσιο είχαν κατασκευαστεί το 2008, δηλαδή πριν από 18 χρόνια. Παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με τη νομοθεσία και τις τεχνικές προδιαγραφές, σε κάθε πενταετία έπρεπε να δίνεται πιστοποιητικό καλής λειτουργίας, κάτι τέτοιο δεν είχε συμβεί σε καμία από τις τρεις πενταετίες που μεσολάβησαν. Αυτό σημαίνει ότι η εγκατάσταση λειτουργούσε για σχεδόν 20 χρόνια χωρίς κανένα επίσημο έλεγχο πιστοποίησης, γεγονός που συνιστά σοβαρή παραβίαση των κανονισμών ασφαλείας.
Προβληματικό ολόκληρο το δίκτυο
Η συνολική εκτίμηση μέχρι στιγμής είναι ότι ολόκληρο το δίκτυο των δεξαμενών και της παροχής προπανίου ήταν προβληματικό και εγκατεστημένο σε συνθήκες που δεν ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές ασφαλείας που θα έπρεπε να ισχύουν σε ένα σύγχρονο βιομηχανικό περιβάλλον.
Απόκρυψη πληροφοριών
Ένα ακόμη στοιχείο που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ότι, όπως κατέθεσαν οι υπάλληλοι, οι υπεύθυνοι της μονάδας στην αρχική φάση της έρευνας απέκρυψαν πληροφορίες για περιστατικό λίγες εβδομάδες πριν από την έκρηξη. Συγκεκριμένα, είχαν ζητήσει από τον ίδιο τεχνικό που είχε προσληφθεί πέντε μήνες νωρίτερα να έρθει και να ελέγξει ένα άλλο τμήμα του εργοστασίου, επειδή «μύριζε κάτι υποπτό». Ο τεχνικός αυτός εξέτασε την πιθανότητα διαρροής με φορητό μετρητή, χωρίς όμως να εντοπίσει κάποια σαφή ένδειξη διαρροής. Το γεγονός αυτό συνέβη μόλις είκοσι τέσσερις ώρες πριν από την τραγωδία, γεγονός που καταδεικνύει το πόσο κρίσιμες ήταν οι προειδοποιήσεις και πόσο κοντά ήταν το δυστύχημα.
Εικονικές αυτοψίες στο εργοστάσιο
Τέλος, έχει αποκαλυφθεί και ένα έγγραφο με εικονικές αυτοψίες στο εργοστάσιο που χρονολογείται στις 19 Σεπτεμβρίου 2011, στο οποίο οι υπεύθυνοι του εργοστασίου ζητούσαν να ελεγχθεί αν όλα «βαίνουν καλώς». Παρ’ όλα αυτά, την ίδια ακριβώς ημέρα φαίνεται ότι διενεργήθηκε η αυτοψία και συντάχθηκε έγγραφο στο οποίο καταγράφεται ότι όλα είναι εν τάξει, παρά το γεγονός ότι υπήρχαν σοβαρά προβλήματα που αργότερα αποδείχθηκαν μοιραία.
Τα παραπάνω στοιχεία ρίχνουν βαριά σκιά στην διαχείριση της ασφάλειας στην εγκατάσταση της Βιολάντα και ανοίγουν ένα σοβαρό ζήτημα ευθυνών, τόσο σε επίπεδο τεχνικής διαχείρισης όσο και σε επίπεδο λήψης αποφάσεων για την προστασία του προσωπικού και της μονάδας συνολικά.